24h
21/10/2017 08:31 AM +07:00
15/06/2017 10:21 AM +07:00

Năm 2017 Việt Nam có thể "trượt" khỏi top 10 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất

Dự báo triển vọng tăng trưởng năm 2017, ông Nguyễn Anh Dương, Phó trưởng Ban Phụ trách, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) lo ngại, Việt Nam có thể không nằm trong 10 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất, dù có một số nước Đông Nam Á vẫn đạt được.

Tại hội thảo Cải thiện tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn: yêu cầu và bước đi do CIEM tổ chức ngày 15/6, ông Dương đánh giá, câu chuyện tăng trưởng trung hạn rất quan trọng, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng quý I năm nay thấp. Con đường này rất thách thức.

 

song song với thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong năm nay cần phải cải cách tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn.

Song song với thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong năm nay cần phải cải cách tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn

"Với thách thức này, Chính phủ đã có chỉ đạo, tuy nhiên cách chỉ đạo và nhiệm vụ được giao cho thấy cách thức đạt tăng trưởng năm nay không khác nhiều so với thời gian trước đây. Chính vì vậy, giả sử đạt được mục tiêu 6,7% trong năm nay, có thể sinh ra tâm lý mục tiêu năm sau chúng ta vẫn làm cách như hiện nay. Nhưng nếu làm như vậy mô hình tăng trưởng sẽ cực kỳ rủi ro, những cải cách bị trì hoãn và không thực hiện được", ông Dương nói. Trong khi đó, môi trường thế giới ngày càng biến động.

Vì vậy, ông Dương cho rằng song song với thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong năm nay cần phải cải cách tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn.

Xét về góc độ điều hành, cải cách tăng trưởng có ý nghĩa, năm nay là năm thứ 10 chúng ta gia nhập nhóm nền kinh tế thu nhập trung bình, nhưng giờ câu chuyện lo ngại bẫy thu nhập trung bình ngày càng lớn. Cùng với đó, tăng trưởng có ý nghĩa về kỹ thuật, nhiều chỉ số nợ công gần chạm trần, nợ chính phủ, thâm hụt ngân sách, nếu GDP không tăng trưởng nhanh thì dư địa điều hành sẽ không còn. Và niềm tin của nhà đầu tư không có gì cải thiện.

"Trước đây, tăng trưởng thấp, chúng ta có thể dựa vào các nguồn lực hỗ trợ như ODA... nhưng giờ sẽ khó khăn hơn trong tiếp cận nguồn vốn này", ông Dương cho biết.

Phân tích cụ thể, theo ông Dương, nếu như năm 2014, chúng ta nhìn thấy cơ hội tăng trưởng ở tất cả các ngành nhưng từ năm 2014, khu vực CNXD có dấu hiệu chèn lấn khu vực nông nghiệp (trong khi khu vực nông nghiệp có nhiều lao động lớn. Đặc biệt, tăng trưởng dường như mới chỉ cao hơn tiềm năng trong 2-3 quý trở lại đây, còn trước đó chúng ta thấp hơn tiềm năng rất nhiều.

"Vì vậy tôi dự báo triển vọng 2017: có thể không nằm trong 10 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất, dù có một số nước Đông Nam Á vẫn đạt được", ông Dương cảnh báo.

Theo ông Dương, muốn thúc đẩy tăng trưởng có hai lựa chọn, thứ nhất là cách làm cũ không thay đổi gì. Nhưng có dễ không?. Đầu tiên là câu chuyện xuất khẩu. Hiện nay,  tư duy xuất khẩu đang có sự mâu thuẩn (tập trung nhiều vào thị trọng điểm hay thị trường ngách hay chấp nhận cả đôi). Không ai chấp nhận được xuất khẩu tăng trưởng chậm là do Samsung. Đó là câu chuyện về mặt thông điệp chính sách cần phải lưu ý.

Chưa kể, tại sao tăng trưởng xuất khẩu chỉ tập trung vào 10 thị trường trọng điểm, thị trường ngách nói nhiều từ năm 2003 nhưng chúng ta chưa biết làm thế nào để tiếp cận được. Dẫn tới, trong bối cảnh bảo hộ lớn, thì rủi ro xuất khẩu càng lớn lớn. Bằng chứng là Việt Nam bị liệt trong danh sách 16 nền kinh tế thâm hụt của Mỹ và có nguy cơ bị điều tra.

Cùng với đó, số liệu cách đây vài năm cho thấy, chúng ta còn dựa vào học thuyết tham gia vào chuỗi giá trị và chấp nhận hưởng phần trăm ngày một nhỏ đi, hay thẳng thắn mà nói hưởng phần nhỏ hơn trong chiếc bánh lớn.

Tiếp đó, về đầu tư nước ngoài, ông Dương cho rằng, cần có tư duy với nhà đầu tư nước ngoài như thế nào. Chúng ta có thể tiếp tục tăng trưởng dựa vào đầu tư nước ngoài hay không. Đầu tư nước ngoài có xu hướng giải ngân nhanh hơn. Nhưng thành tích liệu có dừng ở con số giải ngân FDI vì trong chừng mực nào đó có nguy cơ FDI chèn lấn trong nước trong việc tiếp cận nguồn vốn trong nước.

Nhìn từ khó khăn từ các động lực tăng trưởng như vậy. Ông Dương cho rằng, yêu cầu đầu tiên là phải đổi mới mô hình tăng trưởng: cải thiện năng suát và sáng tạo, không còn đường lùi nếu chúng ta muốn tăng trưởng.

Tiếp theo cần phát triển KHCN, dường như nói về KHCN Việt Nam vừa nghe vừa nói nhưng chưa tim hiểu, DN đang chờ cơ chế, chưa chuẩn bị. Trong khi đó, cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra. "Bối cảnh cạnh tranh không còn cá lớn nuốt cá bé mà là cá nhanh nuốt cá chậm, nên Việt Nam cần linh hoạt, nhanh nhẹn, chứ không còn là tìm hiểu kỹ, chờ đến khi thấu đáo"

Đặc biệt, cách thức điều hành tăng trưởng, nhà nước chỉ làm những việc cần thiết, không làm những việc có thể gây méo mó thị trường. Nhà nước kiến tạo không phải chỉ để nói, mà cần điều hành có trọng tâm, cũng như nếu đạt được mục tiêu 6,7% cần nêu rõ phải đánh đổi những cái gì.

Lê Thuý

Ý kiến bạn đọc ()