Nhìn lại kinh tế thế giới năm 2013: Các dấu hiệu phục hồi

30/12/2013

(Thời báo Kinh Doanh) - 5 năm sau sự sụp đổ của Lehman Brothers nền kinh tế toàn cầu gần như rơi vào vực thẳm, sự phục hồi rất chậm chạp và có những thời điểm tăng trưởng dường như bị ngưng lại. Nhưng năm 2013, nhiều dấu hiệu cho thấy tình hình đã khả quan hơn. Nhân dịp năm mới, ta cùng nhìn lại những điểm nổi bật của nền kinh tế thế giới năm vừa qua.

Chính phủ Mỹ đóng cửa

 

Tranh cãi về ngân sách vốn là điều vẫn diễn ra hàng năm ở Washington, nhưng năm nay, cuộc tranh cãi này đã dẫn đến việc chính phủ Mỹ phải đóng cửa lần đầu tiên trong vòng 17 năm qua.

 

700.000 nhân viên liên bang đã được cho tạm nghỉ trong khoảng thời gian chính phủ đóng cửa kéo dài 16 ngày. Sự kiện mà Tổng thống Barack Obama cho biết đã gây ra "thiệt hại hoàn toàn không cần thiết" cho nền kinh tế lớn nhất thế giới. Các công viên quốc gia bị đóng cửa và tại biên giới Mỹ - Canada chỉ còn một nhân viên duy nhất. việc đóng cửa đã làm chính phủ Mỹ thiệt hại 24 tỷ USD, tương 0,6% sản lượng trong quý.

 

BlackBerry sụp đổ

 

BlackBerry đã từng tự hào rằng hãng này đã không sản xuất các sản phẩm điện thoại của mình ở Trung Quốc vì lý do an ninh. Nhưng không có gì có thể cứu vãn được hãng điện thoại Canada này khi người tiêu dùng đã quay lưng lại với sản phẩm mới nhất là BlackBerry Z10. Vào tháng 9, Blackberry công bố cắt giảm 4.500 việc làm, sau khi tiết lộ doanh thu giảm sút đáng kể. Tháng 11, hãng đã sa thải giám đốc điều hành và dừng kế hoạch bán hàng, đồng thời công bố mức lỗ kỷ lục 4,4 tỷ USD một tháng sau đó. Blackberry một thời từng là thương hiệu yêu thích của nhiều người đã để mất vị trí vào các đối thủ sừng sỏ như Samsung và Apple cho thấy vận may có thể đảo ngược một cách nhanh chóng như thế nào trong thế giới công nghệ.

 

 

Sự mong manh của các nền kinh tế mới nổi

 

 

Các nền kinh tế mới nổi trên thế giới như Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ , Ấn Độ, Indonesia và Nam Phi là những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề do các nhà đầu tư rút bớt vốn. Đồng nội tệ của các quốc gia này đã sụt giảm đáng kể trong bối cảnh các nhà đầu tư nước ngoài rút vốn khỏi nền kinh tế của họ do lo sợ tiền ngày càng mất giá. Thị trường chứng khoán lao dốc, đồng rupee của Ấn Độ đạt mức thấp nhất từ nhiều năm qua. Trong mùa hè, chính phủ của nhóm 5 quốc gia này đã buộc phải tăng lãi suất để hạn chế các biến động thị trường. Nhưng khi chương trình rút gọn gói kinh thích kinh tế của FED có hiệu lực năm tới, các nền kinh tế mới nổi mới thực sự đối mặt với những khó khăn tệ nhất.

 

"Bong bóng carbon"

 

Cuộc khủng hoảng ngân hàng đã tạm rút lui, nhưng nguy cơ về một cuộc khủng hoảng kinh tế thậm chí còn lớn hơn vẫn đang tiếp diễn. Đây là thông điệp từ một nhóm các thành phố các công ty blue-chip và Nicholas Stern, tác giả của báo cáo 2006 về biến đổi khí hậu. Stern đã nghiêm khắc cảnh báo hồi tháng 5 rằng thế giới có nguy cơ lâm vào một cuộc khủng hoảng kinh tế lớn hơn do "bong bóng carbon" trị giá hàng nghìn tỷ USD đã dẫn đến việc định giá quá cao tài sản của các công ty dầu và khí đốt. Nhưng một thỏa thuận toàn cầu mới về biến đổi khí hậu, trong đó sẽ hạn chế nhiên liệu hóa thạch và tăng tốc độ chuyển sang năng lượng xanh, vẫn còn rất khó khăn để đi đến ký kết.

 

Những gói cứu trợ tài chính

 

Danh tiếng tài chính có thể là thứ biến mất hết sức nhanh chóng, đảo Síp hẳn trải nghiệm điều này rõ ràng nhất vào tháng 3 năm nay khi chính phủ của quốc đảo này đã buộc phải chấp nhận một gói cứu trợ tài chính 10 tỷ Euro từ Liên minh châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Trước đó, một thỏa thuận được tiết lộ đánh thuế những người dân gửi tiền tiết kiệm dưới 100.000 Euro đã gây ra phản ứng dữ dội. Síp là quốc gia mới nhất trải qua biến động trong kỳ khủng hoảng khu vực đồng euro. Trong khi đó, Ireland đã trở thành quốc gia đầu tiên gỡ bỏ gói cứu trợ, nhưng người dân vẫn đang di cư lũ lượt. Tỷ lệ thanh niên thất nghiệp ở miền Nam châu Âu vẫn đang đạt mức kỷ lục: 58% ở Hy Lạp, 57,4% ở Tây Ban Nha và 41,2% ở Italia.

 

Con rồng châu Á đã chậm lại

 

Nền kinh tế của Trung Quốc là quá lớn để bị ảnh hưởng bởi chương trình cắt giảm định lượng của FED nhưng Bộ Chính trị Trung Quốc lại đang phải nỗ lực với việc duy trì tốc độ tăng trưởng tăng vọt. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới dự kiến sẽ tăng trưởng đã đạt 7,6% trong năm 2013 hơn mục tiêu của chính phủ là 7,5%, nhưng còn lâu mới đạt hai con số như trong quá khứ. Sự suy giảm trong việc mở rộng các nhà máy tại Trung Quốc hồi tháng 10 cho thấy mục tiêu này là hết sức khó khăn. Giờ đây, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang đề ra một loạt các cải cách, chuyển đổi tập trung vào thị trường tiêu dùng trong nước, thay vì chỉ xuất khẩu và gia công hàng hóa cho phần còn lại của thế giới.

 

Vòng đàm phán Doha

 

Ngược lại với các cuộc đàm phán về biến đổi khí hậu, tự do hóa thương mại đang được thúc đẩy khi chính phủ các nước đã đạt được thỏa thuận khiêm tốn để tăng dòng chảy của hàng hóa qua biên giới. Thỏa thuận này được công bố tại Bali vào tháng 12, được ca ngợi như một phao cứu sinh cho Tổ chức Thương mại Thế giới, vốn đang lâm nguy từ các vòng đàm phán bế tắc trước đó từ năm 2001. Lợi ích cho nền kinh tế toàn cầu đã được ước tính vào khoảng 400 tỷ USD đến 1.000 tỷ USD. Nếu được thực hiện đúng, thỏa thuận sẽ là sự tăng cường cho nền kinh tế toàn cầu vẫn đang hồi phục một cách mong manh.
 

Chính sách kinh tế của ông Abe (Abenomics)

 

Khi các chuyên gia kinh tế cố gắng thúc giục các nhà lãnh đạo khu vực đồng euro cần hành động quyết liệt, họ dẫn chứng Nhật Bản như một ví dụ của sự sụt giảm kéo dài cả thập kỷ, giảm phát kéo dài khi người tiêu dùng mất niềm tin và thích bảo toàn tiền tiết kiệm của họ. Từ tháng 12 năm ngoái, Thủ tướng Shinzo Abe đã cam kết sẽ phục hồi kinh tế của Nhật Bản với một kế hoạch kinh tế ba phần được gọi tắt là "Abenomics" bao gồm: in tiền, kích thích kinh tế của chính phủ và cải cách cơ cấu như việc tăng thuế tiêu thụ - đã thúc đẩy sự tự tin của dân chúng. Kinh tế Nhật Bản nhờ đó đã tăng trưởng rất vững vàng trong năm qua. Dù vậy, nhiều nhà phê bình vẫn lo ngại một vụ nổ trong lĩnh vực nợ công của Nhật Bản, chiếm gần 245% sản lượng kinh tế.
Chí Hiếu

Các phản hồi
Gửi bình luận của bạn
Mã HTML

Quảng cáo