Góp ý Dự thảo Nghị định thi hành Luật HTX 2012: Lập Tổng cục HTX là không thực tế

09/05/2013

(Thời báo Kinh Doanh) - Không những đóng góp nhiều ý kiến vào Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật HTX 2012 (Dự thảo NĐ), Liên minh HTX Tp.HCM còn kiến nghị việc thành lập Tổng cục HTX như trong Dự thảo NĐ và Đề án mới của Bộ KH&ĐT đều không thực tế, không phù hợp thông lệ quốc tế và cho thấy rõ dáng dấp như trở về cung cách quản lý quan liêu bao cấp ngày trước, điều mà bấy lâu nay Nhà nước ta dày công xóa bỏ.

Hiện nay, trên Cổng thông tin điện tử Bộ KH&ĐT đăng tải Dự thảo "Đề án thành lập tổ chức quản lý nhà nước về HTX, liên hiệp HTX", đề cập tới việc thành lập Tổng cục HTX ở Trung ương với mạng lưới trực thuộc là Cục HTX ở cấp tỉnh - thành phố và Phòng quản lý HTX ở cấp quận - huyện (nếu địa bàn có ít nhất 30 HTX hoặc có nhu cầu).

 

Về tổng thể Đề án này, Liên minh HTX Tp.HCM nhận thấy rõ cung cách quản lý tập trung, quan liêu bao cấp đối với các đơn vị kinh tế. Việc thành lập Tổng cục HTX với cách quản lý tập trung, lại là cơ quan quản lý của Nhà nước thì chắc chắn sẽ không sâu sát, không hiểu hết khó khăn của các HTX. Thế nên, việc hỗ trợ HTX là không khả thi, thậm chí còn gây khó khăn và cản trở hoạt động HTX.

 

Ví như, nếu Đề án bỏ thẩm quyền đăng ký kinh doanh của UBND cấp quận - huyện, mà tập trung vào Cục HTX ở cấp tỉnh - thành phố, thì việc HTX đăng ký kinh doanh, báo cáo với Cục, rồi Cục cử cán bộ đi sâu sát thực tế, tìm hiểu và hỗ trợ HTX… vừa không khả thi đối với vùng sâu, vùng xa, vừa gây phiền hà cho HTX ít vốn và ít người.

 

Theo Đề án, Tổng cục HTX và các Cục HTX có chức năng nhiệm vụ "Tổ chức bộ máy và thực hiện kế hoạch, chương trình, chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với HTX, liên hiệp HTX"… "phân bổ kinh phí hỗ trợ phát triển KTTT từ Tổng cục HTX"… Điều này vi phạm các quy định của WTO khi cơ quan nhà nước hỗ trợ kinh phí trực tiếp cho đơn vị kinh tế, gây khó khăn cho các HTX trong các hoạt động xuất nhập khẩu.

 

Hơn nữa, là cơ quan quản lý nhà nước về HTX, Tổng cục HTX cũng như Cục HTX ở các địa phương không thể có chức năng như "Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của HTX, liên hiệp HTX, thành viên và người lao động". Vì thực tế, đây phải là chức năng của tổ chức đại diện HTX. Thường những vi phạm về quyền, lợi ích của HTX xuất phát từ các cơ quan nhà nước (thuế, phí, thu hồi nhà đất, thanh kiểm tra…), nên quy định này như thể cơ quan nhà nước "vừa đá bóng, vừa thổi còi".

 

Đề án thành lập Tổng cục HTX lấy cơ sở KTTT là chuyên ngành, lĩnh vực cần quản lý tập trung, thống nhất ở Trung ương, không phân cấp hoặc phân cấp hạn chế cho địa phương. Điều này bất cập với các HTX có tính đặc thù là tổ chức kinh tế, mang tính xã hội, gắn với địa phương và cộng đồng dân cư nơi HTX hoạt động.

 

Lẽ ra, ở cấp Trung ương chỉ tập trung xây dựng thể chế và chính sách, còn phân cấp mạnh mẽ cho địa phương, thì Đề án này lại làm ngược. Thực tế cho thấy, nếu HTX nào không gắn với địa phương thì khó phát triển. Cho dù Trung ương ban hành thật nhiều chính sách hỗ trợ HTX, mà chính quyền địa phương không quan tâm, thì các chính sách đó cũng không đi vào cuộc sống. Vì vậy, Đề án thành lập Tổng cục HTX… để quản lý tập trung là không phù hợp với thực tế.

 

Mặt khác, chức năng, nhiệm vụ của Tổng cục HTX như Đề án chắc chắn gây chồng chéo trong quản lý HTX giữa Trung ương với chính các địa phương.

 

 

Đội xe buýt của HTX 19-5 Tp.HCM

 

Về Dự thảo NĐ, tổng hợp ý kiến các HTX thành viên của Liên minh HTX Tp.HCM cho thấy: pháp luật nhà nước về HTX không nên và không thể can thiệp sâu vào HTX, chỉ nên là những quy định khung, mang tính định hướng, tạo môi trường thuận lợi giúp HTX tự xây dựng điều lệ hoạt động của mình. Bởi từ cách tiếp cận tổng quan HTX là tổ chức KTTT "ngoài Nhà nước", vốn góp của dân và dân tự định đoạt về tài sản... nên việc hỗ trợ HTX chính là hỗ trợ người dân. Đây là điều mà Nhà nước dù ở hình thái kinh tế - xã hội nào cũng phải làm.

 

Theo đó, quan điểm của Liên minh HTX Tp.HCM, một số khoản mục Dự thảo NĐ quy định trong các Điều 5, 14, 21, 22, 24 và 30… không phù hợp với cách quản lý của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Cụ thể như Điều 5 về tỷ lệ HTX được cung ứng sản phẩm, dịch vụ ra bên ngoài chỉ nên để Điều lệ HTX quy định HTX phải cung cấp đủ sản phẩm, dịch vụ cho thành viên, theo nhu cầu của thành viên và khả năng của HTX, trường hợp dư thừa thì có quyền cung cấp cho cộng đồng ngoài thị trường. Bỏ quy định như Điều 14 khi HTX đăng ký kinh doanh phải có phương án sản xuất kinh doanh. Tại Điều 21, việc HTX góp vốn, mua cổ phần phải thông báo cho cơ quan cấp phép là không nên. Việc này chỉ bắt buộc HTX phải báo cáo trong Đại hội thành viên HTX (là chủ sở hữu HTX) và cơ quan quản lý (khi có yêu cầu với lý do chính đáng).

 

Với Điều 22, khi giải thể HTX chỉ chuyển giao về ngân sách những khoản công trợ Nhà nước trong quỹ không chia của HTX, còn các quỹ khác hình thành từ kết quả hoạt động HTX không nên đưa vào quỹ không chia, vì đây là tài sản và công sức của HTX, mà không tổ chức nào khác được quyền định đoạt. Hay như Điều 30 nên để HTX được quyền chọn cơ quan kiểm toán như các tổ chức kinh tế khác...

 

Lưu Đoàn tổng hợp

Các phản hồi
Gửi bình luận của bạn

Quảng cáo
  • Quảng cáo
Video clip                      Xem thêm

Quảng cáo