Diễn đàn
16/12/2017 12:53 AM +07:00
07/12/2017 08:15 AM +07:00

Đột phá tư duy phát triển HTX kiểu mới

Từ khi Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012 có hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các HTX đã chuyển biến tích cực cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, so với yêu cầu và mục tiêu vẫn cần phải nỗ lực hơn. Để làm được, một trong những vấn đề mấu chốt là nhận thức của lãnh đạo chính quyền các cấp phải chuyển biến. Có như vậy, các chính sách hỗ trợ và phát triển HTX mới đi đúng hướng.

 

Sáng ngày 6/12, Văn phòng Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến sơ kết 5 năm thi hành Luật HTX năm 2012. Tại đây, không ít lần câu nói “ở đâu lãnh đạo các ngành, các cấp quan tâm, ở đó HTX phát triển” được nhắc tới. Điều này cho thấy vai trò của lãnh đạo cơ quan quản lý tới sự phát triển của HTX. 

Chuyển biến cả lượng và chất

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng nhìn nhận, sau 4 năm triển khai Luật HTX 2012, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) nói chung và HTX nói riêng đã có chuyển biến tích cực, hiệu quả về số lượng và chất lượng.

Cụ thể, báo cáo rà soát việc thi hành Luật HTX 2012 cho thấy, cuối năm 2016, cả nước có 19.884 HTX và 51 liên hiệp HTX, trong đó có 3.755 HTX thành lập mới, gần 13.094 HTX (84%) đã đăng ký lại hoạt động theo Luật HTX 2012. 

Hoạt động của HTX được khẳng định rõ hơn vai trò, vị trí của mình và có những đóng góp ổn định vào tăng trưởng GDP chung của nền kinh tế khoảng 4%/năm. Các HTX đã tham gia tích cực trong tạo việc làm và thu nhập cho khoảng 10 triệu người, đặc biệt trong đó có các đối tượng xã hội, góp phần giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo và ổn định cuộc sống. 

Số lượng HTX hoạt động hiệu quả cuối năm 2016 là 4.358 HTX chiếm 22% tổng số HTX, tăng 1.079 HTX (33%) so với năm 2013 (3.279 HTX). 

Doanh thu bình quân của HTX đạt 4.326 triệu đồng/năm, tăng 949 triệu đồng (28%) so với năm 2013; lợi nhuận bình quân 304 triệu đồng/năm, tăng 75 triệu đồng (32%) so với năm 2013. Thu nhập bình quân của người lao động trong HTX cuối năm 2016 là 43 triệu đồng/năm, tăng 17 triệu đồng. 

Sở dĩ có thành quả này, theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, là do hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đồng bộ với nhiều hoạt động triển khai tại các địa phương. Công tác hướng dẫn triển khai thi hành Luật được thực hiện sâu rộng trên cả nước, các bộ ngành, hiệp hội tích cực triển khai tạo điều kiện cho các đối tượng hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của Luật HTX.

“Phong trào HTX từng bước phát triển và dần khẳng định ưu thế và vai trò của mình, hạn chế tư tưởng ỷ lại trông chờ vào Nhà nước”, bộ trưởng KHĐT đánh giá.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo cho biết: Thực tiễn phát triển HTX 5 năm qua, số lượng và chất lượng HTX tăng hàng năm. Nhận thức của người dân và xã hội, các cấp chính quyền địa phương về lợi ích của HTX cũng được nâng cao. Đó là do cơ chế hoạt động của HTX theo Luật là phù hợp và mang lại kết quả thiết thực.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường đánh giá, những điều căn cốt trong Luật phù hợp và đi vào cuộc sống. Năm 2016, riêng khu vực nông nghiệp phát triển 400 – 500 HTX thành lập mới, năm 2017 hứa hẹn con số sẽ lên tới hàng nghìn.

Tính toán lợi ích cụ thể, Bí thư Thành ủy Tp.HCM Nguyễn Thiện Nhân cho biết qua kết quả tổng kết của Tp.HCM, mặc dù năng suất giữa hộ trồng rau ở HTX và hộ sản xuất nông nghiệp bên ngoài chỉ chênh nhau 0,7% nhưng giá bán của hộ tham gia HTX cao hơn 10%, thu nhập cao hơn 35,7% so với hộ nông dân sản xuất bên ngoài HTX. 

“Lợi ích tham gia HTX là rất lớn, không chỉ ở giá bán mà còn giúp người nông dân giảm chi phí sản xuất tới 25%”, Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân nói.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhắc lại câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: 
“Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có HTX”

 

Chính quyền quan tâm - HTX phát triển

Bên cạnh những kết quả đạt được, các báo cáo đánh giá cũng chỉ ra, phát triển HTX vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Nguyên nhân là do một số quy định chưa cụ thể, tính khả thi chưa cao như ưu đãi tín dụng, thuế, trong khi đa số HTX có vốn ít, quy mô sản xuất nhỏ, chưa tiếp cận thị trường, khó vay vốn trung và dài hạn, chế độ báo cáo của các HTX chưa thường xuyên.

Điều đó, theo Bí thư Tp.HCM Nguyễn Thiện Nhân, dẫn tới các HTX vẫn chủ yếu dựa vào sức mình là chính: “Tỷ lệ HTX được hỗ trợ chỉ mấy phần trăm, chủ yếu các HTX còn phải “đứng trên chân” của mình nên hết sức khó khăn”. Thực tế thời gian qua, mới có 1.950 HTX được vay vốn ngân hàng, 5.000 HTX được vay vốn của quỹ hỗ trợ phát triển HTX, hơn 400 HTX được vay hỗ trợ hạ tầng… 

Sở dĩ có tình trạng này là do chưa có sự quan tâm đúng mức của cấp ủy và chính quyền địa phương trong việc tập trung tháo gỡ khó khăn, bộ máy quản lý nhà nước về HTX chưa đáp ứng yêu cầu, yếu về chuyên môn. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Nhận thức về KTTT chưa đầy đủ, chưa đúng, nhiều HTX vẫn trong tình trạng “bình mới rượu cũ”, mô hình HTX cũ còn nặng nề trong khi HTX kiểu mới chưa đáp ứng yêu cầu”.

Đặc biệt, qua sơ kết 4 tiểu vùng, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường kết luận: ở đâu bộ máy chính quyền quan tâm, ở đó phong trào HTX kiểu mới phát triển. Loại hình kinh tế này đòi hỏi giai đoạn đầu phải có sự hỗ trợ từ chính sách, cơ chế và sự chỉ đạo. Nếu chỉ có động viên không thì không thể phát triển. 

Đồng tình với quan điểm này, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ nhấn mạnh, nếu địa phương tổ chức tốt mô hình HTX, tốc độ giảm nghèo ở đó giảm rất nhanh. Đặc biệt, nếu Tỉnh ủy có Nghị quyết chỉ đạo, có chương trình hành động tổng thể, HTX sẽ hoạt động hiệu quả.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo đánh giá, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp từ T.W đến cơ sở chưa đúng mức, chưa ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ, từ nhận thức, quan điểm đến hành động cụ thể còn nhiều vấn đề cần xem xét. Theo Chủ tịch Nguyễn Ngọc Bảo, cần phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cả hệ thống chính trị, thường xuyên, đồng bộ từ T.Ư đến cơ sở. 

Trước những kết quả đã đạt được và những bất cập còn tồn tại, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ nhìn nhận: mục đích đánh giá thực trạng HTX sau 5 năm có Luật HTX 2012 và 4 năm Luật đi vào thực tế để sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật về HTX, qua đó có giải pháp mang tính toàn diện và đột phá. 

Ghi nhận những kết quả phát triển HTX trong thời gian qua, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá, dù phát triển mô hình HTX ở các tỉnh, thành trong cả nước chưa đồng bộ, nhưng mức độ phát triển được lan tỏa. Lãnh đạo tỉnh nào tâm huyết, chúng ta có thể cảm nhận được.

Phó Thủ tướng lưu ý, vừa qua, tại các Hội nghị sơ kết Luật HTX 2012 diễn ra ở 4 vùng do Bộ NN&PTNT tổ chức, rất nhiều tỉnh không có lãnh đạo chủ chốt đi dự: “Chúng tôi cố gắng bố trí hội nghị diễn ra vào ngày thứ Bảy, nhưng một số lãnh đạo tỉnh lại cử cán bộ các sở, các vụ đi thay”.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ đạo rõ một số nhiệm vụ đối với các bộ ngành, địa phương cần thực hiện quyết liệt trong thời gian tới. Trong đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tới câu chuyện vài ba phần trăm HTX tiếp cận được ưu đãi, tức là chính sách thực thi hỗ trợ phát triển HTX đang có vấn đề. Cũng như hiệu quả hoạt động của các HTX không đơn thuần là vốn, tài sản, thu nhập, mà giá trị gia tăng của thành viên trong HTX mới quan trọng. 

Đồng thời, Phó Thủ tướng nhìn nhận: tất cả thành tích đạt được trong thời gian qua là to lớn nhưng chưa đạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra. Thời gian tới, các bộ ngành, địa phương cần nghiên cứu để tiếp tục chuẩn bị đề xuất, sửa đổi bổ sung Luật HTX vào thời điểm thích hợp, đặc biệt cần nhanh chóng giải quyết các văn bản còn nợ.

Lê Thúy
 

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam - Nguyễn Ngọc Bảo

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh. Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh, thì cần phải có HTX”. Do vậy, chúng ta phải đổi mới tư duy nhận thức về vai trò vị trí của HTX trong nông nghiệp gắn với tái cơ cấu, xây dựng nông thôn mới. Tránh tình trạng xây dựng HTX kiểu mới mà nông dân, cán bộ không biết mới khác cũ thế nào. Tránh hai khía cạnh: buông lỏng không quan tâm gì và chạy theo phong trào.

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT - Nguyễn Chí Dũng

Hiện tượng được mùa mất giá, sản xuất dư thừa sẽ còn tiếp diễn nếu các hộ nông dân vẫn sản xuất đơn lẻ, cá thể. Do vậy, cần tuyên truyền để bà con tự nguyện tham gia HTX, tham gia HTX là yêu cầu tất yếu trong nền kinh tế thị trường. Chúng ta có căn cứ hy vọng phong trào HTX phát triển vững chắc, góp phần quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ - Vương Đình Huệ

Ngoài sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, việc tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh thành công là do chính HTX, thành viên quyết định và cơ bản là do đội ngũ lãnh đạo đứng đầu là chủ tịch hội đồng quản trị, giám đốc HTX phải có phẩm chất, năng lực, trình độ, nhiệt tình, tâm huyết và trách nhiệm cao đối với HTX. 

Ý kiến bạn đọc ()