Diễn đàn
23/01/2018 06:59 PM +07:00
28/12/2017 07:57 AM +07:00

Hàng Việt chật vật tìm chỗ đứng

Hàng Việt muốn đứng vững phải chứng tỏ được năng lực cạnh tranh ở cả thị trường trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, số thương hiệu có thể đáp ứng điều này rất ít do chất lượng, uy tín, cho tới mẫu mã vẫn là những điểm yếu từ nhiều năm chưa chuyển biến.

 

Tại Hội thảo Nâng cao năng lực cạnh tranh thương hiệu Việt trong hội nhập quốc tế ngày 27/12, Bộ Công Thương cho biết tỷ lệ hàng Việt Nam tại các hệ thống siêu thị đã lên đến hơn 70%. 

Trong đó, một số siêu thị như Big C, Co.opmart, hàng Việt chiếm trên 90%. Hiện đã thiết lập được 90 điểm bán hàng Việt Nam với tên gọi “Tự hào hàng Việt Nam” tại 52 tỉnh, thành trên cả nước… 

Kết nối cung – cầu chưa chặt

Bà Lê Việt Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết thời gian qua đã có nhiều hoạt động kết nối cung – cầu, tuy nhiên, còn một số tồn tại do cung – cầu chưa gặp nhau; một số tổ chức, đơn vị sản xuất hàng hóa gặp khó khăn trong quá trình đưa hàng hóa vào hệ thống phân phối hiện đại một cách bền vững, đặc biệt là doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ; các hộ nông dân…

Nguyên nhân là do nhà sản xuất chưa xây dựng được thương hiệu, chưa đáp ứng được tiêu chuẩn của nhà phân phối về chất lượng, tính an toàn và sản lượng. Các DN phân phối cũng chưa chủ động tiếp cận với các nguồn hàng ổn định và có chất lượng. 

Đại diện DN bán lẻ, ông Nguyễn Thái Dũng, Phó Tổng Giám đốc Big C Thăng Long, chia sẻ, khách hàng là người quyết định hệ thống siêu thị “sống hay chết”. Vì vậy, khách hàng sẽ quyết định hệ thống siêu thị đó bán gì, phân phối và giá cả như thế nào: “Siêu thị sẽ chỉ bán những sản phẩm nào được người Việt ưa chuộng.

Nếu bán hàng mà người Việt không mua thì làm sao có lợi nhuận?”.

Việc tuyên truyền cho người tiêu dùng (NTD) Việt Nam phải sử dụng hàng Việt sẽ trở thành vô ích khi chất lượng, giá cả không đảm bảo. Đối với sản phẩm ngoại cũng vậy, nếu sản phẩm của họ không tốt, giá đắt, đương nhiên sẽ không bán được hàng.

Bên cạnh đó, sau thời gian đồng hành cùng hàng Việt xuất khẩu (XK) sang các thị trường khu vực và thế giới, ông Dũng cho biết những sản phẩm nông sản của Việt Nam được yêu thích vì hương vị và chất lượng. 

Tuy nhiên, khách hàng quốc tế vẫn chưa đánh cao sản phẩm Việt vì chúng ta chưa xây dựng thương hiệu tốt, mẫu mã kém bắt mắt, thiếu bảo hộ sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý nên chưa tạo ra được sự uy tín, yên tâm với NTD nước ngoài. 

Hơn nữa, một phần kỹ thuật sau bảo quản bán hàng, sau thu hoạch còn yếu và thiếu, chưa đáp ứng được thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản. Từng hộ nông dân, hợp tác xã không thể đầu tư các mô hình chế biến, bảo quản nông sản sau thu hoạch vì chi phí này rất cao. 

Gần đây, một số lô hàng hoa quả Việt Nam thâm nhập được thị trường khó tính, được đánh giá là vạn sự khởi đầu nan, bởi thị trường khó tính chấp nhận có nghĩa Việt Nam đã có “visa thông quan” cho sản phẩm tiếp theo của mình. Song ông Dũng lưu ý bản thân DN Việt Nam đừng tự mãn mà không quan tâm tới quản lý lô hàng XK sau này để đảm bảo uy tín chất lượng mà mình cam kết. 

Trong bối cảnh mức độ cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt, ông Dũng cho rằng DN Việt cần nỗ lực, nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, uy tín, hạ giá thành sản phẩm. Chinh phục khách hàng Việt Nam và vươn tới thị trường khác trên thế giới. 

“Tại sao chúng ta chỉ nghĩ thiển cận bảo vệ thị trường trong nước mà không vươn ra thị trường nước ngoài?”, ông Dũng nêu vấn đề và cho rằng: “Chúng ta cần tận dụng tốt các cam kết của các hiệp định thương mại tự do, đừng bo bo nghĩ bảo vệ mình trước sự xâm lấn của các DN quốc tế, mà thay vào đó, DN Việt cần nghĩ cách tận dụng các ưu đãi để mở rộng thị trường, trước mắt là thị trường Đông Nam Á – được đánh giá gần gũi và tương đồng với nền kinh tế Việt Nam”.

Sản phẩm muốn được người tiêu dùng chọn thì chất lượng phải tốt, mẫu mã bắt mắt và giá cả cạnh tranh 

Chung tay nâng sức cạnh tranh

Nhà nước cần tạo ra sân chơi với khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, tạo công bằng cho các DN dù lớn hay nhỏ đều có cơ hội phát triển ở thị trường Việt Nam. Nếu chậm xây dựng khuôn khổ pháp lý chắc sẽ có hệ lụy khi các tập đoàn quốc tế có thể chiếm lĩnh thị trường, ảnh hưởng tới quyền lợi NTD và DN Việt Nam.

Ông Dũng cũng kiến nghị cơ quan nhà nước cần nghiên cứu xu hướng tiêu dùng, nhu cầu thị trường để định hướng cho DN Việt về chiến lược và xu hướng XK sản phẩm sang thị trường tiềm năng. Bởi lẽ không thể từng DN tự bỏ tiền ra nghiên cứu mà làm được. “Ngay cả chúng tôi có hỗ trợ nhưng cũng chỉ hỗ trợ một phần, vai trò của cơ quan xúc tiến thương mại đặc biệt quan trọng”, ông Dũng nói. 

Thời gian tới, bà Nga cho rằng, nhằm nâng cao hiệu quả kết nối cung – cầu hàng hóa, rất cần sự chung tay vào cuộc của các cơ quan quản lý nhà nước cũng như DN theo các định hướng như kết nối khối DN FDI với DN Việt Nam; kết nối DN nhỏ và vừa với hệ thống phân phối để hỗ trợ phát triển thị trường; tăng cường kết nối DN với NTD để nắm bắt thị hiếu, nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt Nam. 

DN sản xuất cần chú trọng cập nhật thông tin đầu tư, nâng cấp dịch vụ, chất lượng mẫu mã để đáp ứng nhu cầu của NTD. DN phân phối cần có các chính sách ưu tiên hàng hóa sản xuất trong nước, chủ động tiếp cận, hỗ trợ các DN, hộ nông dân… trong sản xuất hàng hóa đạt tiêu chuẩn trong nước và quốc tế tới NTD Việt Nam và XK. 

Theo ông Nguyễn Chí Thắng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ, để nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt, hàng hóa có thương hiệu Việt trên thị trường trong và ngoài nước, trước hết cần nâng cao nhận thức và xác định rõ trách nhiệm của người sản xuất, doanh nhân, DN, nhà quản lý trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản xuất. Phải loại bỏ được tư tưởng trông chờ, ỉ lại, đổ lỗi, chụp giật trong sản xuất, kinh doanh.

Nhà quản lý cần xây dựng chính sách vĩ mô trong việc quy hoạch vùng, quy hoạch sản xuất theo hướng khuyến khích phát triển sản xuất, XK những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, có đặc thù, những sản phẩm là nguyên liệu đầu vào để giảm dần việc nhập khẩu nguyên liệu thô. 

Bên cạnh đó, các hiệp hội DN nên xây dựng website nhằm công bố, công khai những sản phẩm, mẫu mã sản phẩm hàng hóa, hàng hóa thương hiệu Việt có uy tín, có chất lượng, công bố chất lượng sản phẩm, công bố nhà phân phối, mạng lưới phân phối, hướng dẫn cách nhận diện, phân biệt sản phẩm chính hãng giúp NTD có cơ sở lựa chọn. 

Ở góc độ DN, ông Đinh Hiệp Thanh, đại diện Tổng công ty May 10, kiến nghị Nhà nước cần hỗ trợ DN trong cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái. Nhiều khi, DN biết được chỗ này, chỗ kia đang làm giả nhưng để cơ quan quản lý thị trường vào cuộc rất khó khăn. Có như vậy, DN mới yên tâm xây dựng thương hiệu. 

Dưới góc độ khác, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, cho rằng không có giải pháp nào có thể phù hợp với mọi DN, với mọi loại hình kinh doanh. Do vậy, từng DN cần thực hiện chiến lược của riêng mình, con đường đi của riêng mình. “Chúng ta cần phải trả lời câu hỏi: Làm gì để chuyển đổi – sáng tạo và vượt xa hơn trong một thế giới năng động, biến đổi không ngừng và cạnh tranh mạnh mẽ?”, bà Loan chia sẻ. 

Lê Thúy

 

Bà Trương Thị Ngọc Ánh - Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam

Để cạnh tranh và đứng vững trong bối cảnh hội nhập, DN cần nâng cao năng lực của mình, nâng cao thương hiệu của các sản phẩm. Đây là vấn đề rất quan trọng, vì nó không những đáp ứng nhu cầu, sự lựa chọn của NTD trong nước mà còn giúp các DN vươn lên trong thị trường thế giới.

Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại

Hơn 90% DN Việt Nam là DN quy mô vừa và nhỏ, không sử dụng thương hiệu như công cụ kinh doanh đúng nghĩa cũng như chưa nhận đúng vai trò, vị trí của thương hiệu, khiến thương hiệu Việt khó cạnh tranh ngay trên thị trường nội địa. Trong khi đó, việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hàng hóa diễn ra phổ biến do DN chưa xây dựng được chỉ dẫn địa lý cho thương hiệu của mình. 

Bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam 

Quan điểm ngày nay DN chỉ kinh doanh trên thị trường nội địa là lạc hậu. DN nào đáp ứng yêu cầu ngày càng cao và đa dạng của NTD thì DN đó sẽ thắng. Tuy nhiên, DN cũng đừng trông mong quá nhiều vào Nhà nước hỗ trợ gì, mà cần trông mong vào các hiệp hội, thông qua các hiệp hội để nhờ hỗ trợ cụ thể, nói lên tiếng nói của mình.
 

 

Ý kiến bạn đọc ()