Diễn đàn
24/02/2018 03:29 AM +07:00
01/02/2018 09:02 AM +07:00

Khuyết lãnh đạo, doanh nghiệp như “rắn mất đầu”

Việc khuyết lãnh đạo ở một số tổng công ty (TCT) nhà nước khiến việc triển khai hoạt động của các doanh nghiệp (DN) bị ảnh hưởng, chưa kể không có người đại diện pháp luật nên nguy cơ rủi ro lớn. Kết quả đạt được về thoái vốn, cổ phần hóa DN nhà nước (CPH DNNN) không đồng đều do một số bộ ngành còn chậm, chưa thực sự quyết liệt vì sợ sai, sợ giải trình. Điều này ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động của DNNN.

 

Đây chỉ là một số trong hàng loạt vấn đề được nêu lên tại Hội nghị giao ban Ban Chỉ đạo về tình hình sắp xếp, CPH, thoái vốn, tái cơ cấu DNNN và phát triển DN năm 2017, ngày 31/1. 

Ông Phạm Viết Thanh, Bí thư Đảng ủy khối DN Trung ương, cho biết một số DN trong khối có tình trạng khuyết chức danh lãnh đạo tương đối lớn. Cụ thể, có tới 9/33 TCT khuyết cán bộ chủ chốt. 

Đại diện pháp luật nhưng... “chắp vá”

Ông Thanh cho rằng khi tiến hành CPH không nên kéo dài cán bộ đến tuổi về hưu, cán bộ không đủ năng lực… mà cứ chờ CPH xong mới về hưu thì không phù hợp vì CPH cần người có năng lực. 

“Bán vốn nhà nước cần phải có quảng cáo, chứ không phải đối phó với báo chí giải quyết tồn đọng, tiêu cực. Vì vậy, cần bổ nhiệm cán bộ đủ năng lực, dài hạn, có trách nhiệm để bán vốn tốt hơn”, ông Thanh nói. 

TCT Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) là một DN đang khuyết chức danh Tổng giám đốc đồng thời là người đại diện pháp luật. Ông Nguyễn Đức Chi, Chủ tịch SCIC, cho biết: người đại diện pháp luật đang có sự “chắp vá”, chưa chính thức nên việc triển khai hoạt động của TCT rất khó khăn. 

“Hàng ngày vẫn phải gửi tiền, chuyển tiền, ký bán vốn…, chưa có người đại diện theo pháp luật nên rủi ro rất cao. SCIC đã báo cáo lên cấp có thẩm quyền và mong được giải quyết sớm”, ông Chi tiến nghị.

Liên quan tới câu chuyện khuyết cán bộ lãnh đạo của DNNN, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Công cho biết mình đang kiêm nhiệm chức danh Chủ tịch HĐTV TCT Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (SBIC). Tại SBIC không có Tổng giám đốc, HĐTV chỉ có 3 người, Phó tổng giám đốc chỉ có 2 người. Tương tự, các DN phía dưới TCT cũng vậy. 

Lý giải nguyên nhân, ông Công cho biết điều này liên quan tới Nghị định 97, khi mà xếp loại DN hạng C thì người quản lý DN cũng bị hạng C nên không được bổ nhiệm, trong 2 năm thì phải luân chuyển, không được quy hoạch. Hiện, ở SBIC không có ai đủ tiêu chuẩn bổ nhiệm. Nếu có bổ nhiệm chỉ lấy từ chuyên viên lên!

Trong khi đó, với cương vị Chủ tịch kiêm nhiệm, theo ông Công: “9 Nghị quyết của SBIC gửi lên, tôi nhờ các cơ quan tham mưu của Bộ xem xét thì đều không thể ký được, tham mưu rất không đúng. Tuy nhiên, tham mưu trên Bộ cũng chỉ là nể do tôi nhờ vả, chứ đây không phải là trách nhiệm của họ. Nhiều khi mọi người nói đùa là anh cứ ký đi, tôi cũng bảo tôi ký mà không đúng rồi mọi người vào tù thăm tôi!”. 

Trước thực trạng trên, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho rằng thiếu người đứng đầu thì làm việc gì cũng khó, có nơi thiếu một lãnh đạo nhưng như SBIC thiếu cả Chủ tịch và Tổng giám đốc, như vậy thì không giải quyết được các vấn đề của DN. 

“9/33 TCT khuyết lãnh đạo thì làm gì được? Quan trọng là người đứng đầu mà không có thì ai chỉ đạo, điều hành thế nào”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu vấn đề và yêu cầu Văn phòng Chính phủ tổng hợp để có báo cáo đầy đủ tới lãnh đạo Chính phủ vấn đề này.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ chỉ đạo tất cả DN trước khi CPH đều phải rà soát đến từng mét vuông đất

Còn sợ sai, sợ phải giải trình

Bên cạnh đó, liên quan tới tiến độ CPH, thoái vốn của DNNN, ông Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng Ban chuyên trách Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN, cho biết năm 2017, cả nước đã thoái được 8.915 tỷ đồng theo giá trị sổ sách, thu về 129.385 tỷ đồng. Tính trung bình một đồng vốn nhà nước bán ra thu về 15,52 đồng. 

Tổng thu từ CPH, thoái vốn nộp về ngân sách năm 2017 gần 144.600 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với chỉ tiêu 60.000 tỷ đồng Quốc hội giao. Trong đó, khoản thu từ CPH gần 5.200 tỷ đồng và thoái vốn 139.385 tỷ đồng. 

Hai năm (2016 – 2017) đã có 124 DN được phê duyệt phương án CPH với tổng giá trị thực tế phần vốn nhà nước khoảng 185.000 tỷ đồng. Riêng năm 2017, giá trị vốn nhà nước tại DN CPH được xác định lại 160.083 tỷ đồng, gấp 6,34 lần con số năm 2016. 

Tuy nhiên, bên cạnh đó, một số bộ ngành, địa phương vẫn chưa hoàn thiện việc CPH, thoái vốn DNNN theo kế hoạch đã phê duyệt, việc ban hành văn bản còn chậm, nhiều vấn đề trong quá trình CPH, thoái vốn phải xin ý kiến mất 25 – 30 ngày. Việc chuyển giao DN sau CPH về SCIC và đăng ký giao dịch chứng khoán chưa nghiêm theo yêu cầu. 

Nguyên nhân là do chưa quyết liệt triển khai chủ động, chưa chủ động tham mưu, tháo gỡ vướng mắc, còn tâm lý thận trọng, chờ đợi văn bản ban hành mới triển khai. Việc xác định giá trị DN, kiểm toán nhà nước nhiều DN gặp khó khăn, thời gian kéo dài do quy mô lớn… Như đại diện Tp.HCM chia sẻ, nhiều DN thuộc địa phương vẫn chưa hoàn thành xác định giá trị DN vì sợ mất tài sản. 

Theo ông Cao Quốc Hưng, Thứ trưởng Bộ Công Thương, hiện còn vướng mắc xác định giá trị DN có quy mô tài sản lớn, địa bàn rộng, dự án dở dang, đặc biệt là xử lý tồn tại dự án kém hiệu quả…

Ngoài ra, ông Hưng cho biết việc bán đấu giá tài sản, quy định pháp luật rất ít, đặc biệt là tài sản thanh lý, hao mòn. Các bộ ngành họp đi họp lại nhưng chưa biết xử lý thế nào như trường hợp nhà máy Bột giấy Phương Nam, bán với tư cách hàng tồn kho thì phương pháp xác định giá trị tài sản rất khó. Không bán được phải giảm giá nhưng nếu không phải tài sản thanh lý thì khó bán. 

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá kết quả đạt được về thoái vốn, CPH DNNN trong năm qua không đồng đều, một số bộ ngành còn chậm. Danh mục thoái vốn chưa thực sự quyết liệt và tâm lý một số nơi quá thận trọng, sợ sai, sợ phải giải trình. 

Cùng với đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh năm 2018 là năm cao điểm CPH, sắp xếp, tái cơ cấu DNNN nhưng cũng là năm có chuyển giao DNNN về Ủy ban quản lý vốn DNNN nên làm sao việc triển khai vẫn làm nhưng các bộ không được “buông tay” mà vẫn phải giữ hai vai là quản lý nhà nước và đại diện chủ sở hữu. 

Đặc biệt, “kiểm soát chặt đất đai, giá trị DN và công khai minh bạch hoạt động qua niêm yết trên thị trường chứng khoán là 3 bài học lớn của CPH, bán vốn năm 2017”, Phó Thủ tướng lưu ý.

Theo đó, tất cả DN trước khi CPH đều phải rà soát đến từng mét vuông đất. Đất đai phải kiểm soát chặt chẽ, công khai, minh bạch. Đồng thời, những DN có quy mô vốn Nhà nước từ 1.800 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải kiểm toán trước khi tiến hành CPH. Những DN có quy mô nhỏ hơn, nếu thấy cần thiết, Chính phủ vẫn tiến hành kiểm toán thẩm định giá. 

Lê Thúy 

Phó Thủ tướng Chính phủ  - Vương Đình Huệ 

Nhiệm vụ đặt ra là cần hoàn thiện khuôn khổ thể chế, qua đó sắp xếp, đẩy nhanh CPH, thoái vốn DNNN theo kế hoạch của Nhà nước, tháo gỡ vướng mắc và bất cập phát sinh. Phê duyệt chỉ đảm bảo tiền đề công khai minh bạch, còn quá trình tổ chức thực hiện mới là quan trọng. Chính phủ không trực tiếp CPH, bán vốn, mà trách nhiệm bán vốn là của đại diện chủ sở hữu Nhà nước tại DN

Bí thư Đảng ủy khối DN Trung ương - Phạm Viết Thanh 

Xã hội vẫn nhìn việc CPH, thoái vốn DNNN với “màu xám”. Vì vậy, thời gian tới, việc thực thi nhiệm vụ không tốt, làm sai phải xử lý nghiêm, hiệu quả tích cực thì cần nhìn nhận đánh giá. Việc niêm yết công khai minh bạch thời gian qua đạt kết quả tốt cho thấy đây là giải pháp cần phải phát triển. 

Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam  - Dương Quang Thành

Theo quy định, tập đoàn thoái toàn bộ vốn nhà nước nhưng không nêu rõ sau khi thoái vốn thì đất có giữ nguyên theo phạm vi kinh doanh không hay chuyển đổi mục đích. Do vậy, đề nghị sau thoái vốn vẫn giữ nguyên mục đích sử dụng đất, vì các đơn vị xây dựng thoái toàn bộ vốn không xây dựng giá trị đất vào phương án thoái vốn, bởi nếu đưa vào sẽ rất khó. Kể cả công ty cổ phần mà Nhà nước thoái toàn bộ vốn thì đất này sau khi thoái cũng không được chuyển đổi mục đích khác ngoài mục đích trước đây đã quy định. 
 


 

Ý kiến bạn đọc ()