Diễn đàn
21/08/2017 12:32 AM +07:00
12/06/2017 07:14 AM +07:00

Sản phẩm Việt: Có mặt nhiều nơi, ít người biết đến

Trong khi các nước đã có hình ảnh định vị thương hiệu thực phẩm quốc gia riêng, Việt Nam vẫn còn loay hoay định vị thương hiệu của từng doanh nghiệp, chưa có hình ảnh thực phẩm mang thương hiệu Việt. Do vậy, dù kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm song rất ít người tiêu dùng thế giới biết về sản phẩm Việt, cũng như chưa biết Việt Nam là quốc gia có thế mạnh về nông sản và thực phẩm.

 

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, riêng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản trong năm 2016 đạt 32,1 tỷ USD, tăng 5,4% so với năm 2015. Dự kiến, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản trong năm 2017 đạt khoảng 32,5 – 32,8 tỷ USD.

Doanh nghiệp “than” cô đơn

Phân tích về giá trị của sản phẩm Việt trên thị trường thế giới, ông Leon Trujilo, chuyên gia thương hiệu quốc tế, đánh giá: Việt Nam là nước cung cấp hàng đầu nhiều loại nông sản, thực phẩm cho thế giới, nhưng thực tế, nhiều người tiêu dùng thế giới chưa biết các thương hiệu nông sản, thực phẩm của Việt Nam, chưa biết đến Việt Nam là quốc gia có thế mạnh về các ngành hàng này.

Nguyên nhân là so với nhiều nước có thế mạnh nông sản, thực phẩm, Việt Nam còn chậm trễ trong việc tạo dựng thương hiệu. Vì vậy, cần phải có chiến lược xây dựng thương hiệu và truyền thông thương hiệu mạnh mẽ cho toàn ngành để bắt kịp với các nước và có khả năng cạnh tranh cao, chiếm lĩnh thị phần xuất khẩu. “Có thể nói đây là thách thức lớn nhất để nông sản Việt Nam vươn ra thị trường thế giới. Nhiều người nước ngoài vẫn chỉ biết đến Việt Nam với hình ảnh của một đất nước đã từng trải qua chiến tranh, mà không biết nhiều về tiềm năng nguồn thực phẩm”, ông Leon Trujilo cho biết.

Đại diện một doanh nghiệp (DN) chia sẻ, trong quá trình xây dựng thương hiệu, DN cảm thấy đơn độc vì tự mình xây thương hiệu theo cách của mình và đây là hướng đi hiện nay của rất nhiều DN. Điều này cho thấy cần có chiến lược xây dựng thương hiệu quốc gia chung trước rồi sau đó xây dựng thương hiệu cho mỗi DN.

“Tôi cảm giác mỗi lần đi hội chợ thấy gian hàng Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, hình ảnh thương hiệu quốc gia của họ được trang trí lớn, bắt mắt, còn ở Việt Nam, hình ảnh của chúng ta nhỏ nhoi lắm, mỗi người một màu sắc, một hình dáng không giống ai. Chúng ta cần có thương hiệu quốc gia của Việt Nam, của thực phẩm Việt Nam, chứ không chỉ hướng tới một ngành hàng, một DN nào đó”, vị đại diện này chia sẻ.

Nhìn từ bài học cá tra, bà Tô Thị Tường Lan, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Thủy sản Việt Nam, chia sẻ: Chính vì Việt Nam chưa có chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản cho thương hiệu cá tra Việt nên thời gian gần đây, một số chiến dịch truyền thông bẩn đã dễ dàng nhắm tới, bôi xấu hình ảnh cá tra của chúng ta.

“Lợi dụng người tiêu dùng nước ngoài không hiểu cá tra nuôi trồng và sản xuất như thế nào, người tiêu dùng không có kiểm chứng khoa học chứng minh, họ đã làm chiến dịch truyền thông bẩn nói rằng cá tra của Việt Nam bị nuôi, chế biến và sản xuất trong môi trường ô nhiễm. Những thông tin này đã liên tiếp lan truyền, tạo hiệu ứng xấu cho cá tra Việt Nam”, bà Lan dẫn chứng.

Xuất khẩu nhiều nhưng nhiều người dùng thế giới vẫn chưa biết tới thương hiệu Việt

Không nhanh sẽ mất lợi thế

Liên quan tới vấn đề xây dựng thương hiệu quốc gia, theo ông Nguyễn Quốc Thịnh, Chủ tịch Hội đồng cố vấn Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, trước đây nhiều chuyên gia từng đặt vấn đề rằng Việt Nam nên định vị Việt Nam như “nhà bếp của thế giới”. Tiếc rằng chúng ta đã không làm và giờ không còn cơ hội định vị đó nữa vì Thái Lan đã làm rồi.

“Tôi được biết Việt Nam hiện đang triển khai dự án xây dựng thương hiệu cho thực phẩm Việt. Chúng ta phải lựa chọn định vị sao cho phù hợp với bối cảnh hiện nay”, ông Thịnh đề xuất.

Khẳng định đây là thời điểm tốt để bắt tay xây dựng thương hiệu, ông Trujilo nhận định Việt Nam đang có mọi thứ mà chúng ta cần để có thể quảng bá, hỗ trợ các nỗ lực của DN, hiệp hội, nhà xuất khẩu thực phẩm xây dựng thương hiệu. Nếu chúng ta chậm hơn trong việc xây dựng thương hiệu so với các quốc gia khác, sản phẩm của Việt Nam sẽ mất lợi thế cạnh tranh dù được đánh giá giàu tiềm năng.

Để làm được điều này, theo ông Trujilo, thương hiệu thực phẩm là công cụ hữu ích đạt mục tiêu trên, giúp nói ngôn ngữ toàn cầu với nhà xuất khẩu, quảng bá sản phẩm. Nếu không nói ngôn ngữ chung, sẽ không thể quảng bá sản phẩm của mình.

Bà Nguyễn Mai Oanh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, ghi nhận: Sản phẩm nông lâm thủy sản của Việt Nam hiện nay rất đa dạng, hấp dẫn người tiêu dùng, DN xuất khẩu cũng đã chú trọng xây dựng thương hiệu, quảng bá tên của mình. Nhưng thẳng thắn mà nói, nếu không có thương hiệu chung khẳng định chất lượng, tính đa dạng sản phẩm sẽ mất lợi thế trên thương trường so với các nước khác.

Bà Oanh lấy ví dụ từ ngành hồ tiêu, việc xây dựng hình ảnh hồ tiêu Việt Nam nằm trong thương hiệu nông sản Việt Nam và nằm trong thương hiệu quốc gia Việt Nam.

“Từ trước đến nay có một số địa phương xây dựng thương hiệu tập thể, vì cây hồ tiêu là cây có nhiều tính đặc thù truyền thống của vùng miền, nếu xây dựng thành thương hiệu chung của hồ tiêu Việt Nam sẽ vô cùng tốt. Yếu tố văn hóa vùng miền địa lý sẽ hấp dẫn người tiêu dùng quốc tế”, bà Oanh nhận định.

Đồng thời, theo các chuyên gia, thực phẩm Việt Nam hiện nay mới chỉ có các thương hiệu đơn lẻ mà chưa có một thương hiệu bao trùm tất cả ngành hàng để tạo được sức mạnh Việt Nam. Do đó, xây dựng thương hiệu thực phẩm Việt Nam là giải pháp để tăng cường nhận thức và công nhận ở quy mô quốc tế, qua đó góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng của ngành thực phẩm, tăng cường công tác xúc tiến thương mại và đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng thực phẩm của Việt Nam ra thị trường thế giới.

Đại diện Cục Xúc tiến Thương mại cho rằng cần đẩy mạnh việc xây dựng thương hiệu thông qua các chiến lược cụ thể, mang tính dài hơi, cần làm ngay và quan trọng nhất là cần tính đột phá, hiệu quả.

Được biết, Chương trình xây dựng thương hiệu ngành thực phẩm Việt Nam hiện đã chọn được tên “Foods of Vietnam” cho ngành này với ý nghĩa bao trùm chuỗi giá trị từ khâu sản xuất đến chế biến và phân phối.

Hình ảnh nhận diện là hình chữ V kết hợp trái tim, chiếc khiên, có ý nghĩa kết hợp chữ cái đầu của tên quốc gia với việc thể hiện hình dáng của thung lũng, địa hình của Việt Nam, sản phẩm được sản xuất từ trái tim, tấm lòng yêu thương con người, vì sức khỏe người tiêu dùng…

Chương trình đã đề xuất phương án định vị thương hiệu ngành thực phẩm Việt Nam “Vietnam – The food basket of world” (Việt Nam – Giỏ thực phẩm của thế giới) và đề xuất phương án cấu trúc thương hiệu cũng như nhận diện thương hiệu cho ngành thực phẩm Việt Nam về các phân ngành thực phẩm cụ thể (sub-sectors). Dự kiến, chương trình sẽ công bố báo cáo chiến lược thương hiệu ngành thực phẩm Việt Nam vào quý III/2017.

Lê Thúy

Ông Trần Quốc Khánh - Thứ trưởng Bộ Công Thương

Thời gian tới, các bộ ngành sẽ tập trung đề cao những giá trị liên quan trực tiếp tới ngành thực phẩm Việt Nam, đồng thời thực hiện các chiến dịch truyền thông, quảng bá để làm nổi bật thêm hình ảnh thương hiệu sản phẩm, hướng tới việc hỗ trợ phát triển xuất khẩu bền vững cho ngành thực phẩm Việt Nam.

Ông Leon Trujilo - Chuyên gia thương hiệu quốc tế

Các DN thực phẩm cần thực hiện chiến lược nghiên cứu xây dựng thương hiệu với sự tham gia của nhiều bên liên quan, trong đó có những chuyên gia nước ngoài và trong nước. Cùng với đó, phải có những đơn vị khác biệt so với các đơn vị khác về sản phẩm, chất lượng.

Bà Tô Thị Tường Lan - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Thủy sản Việt Nam

Thương hiệu có vai trò rất quan trọng đối với xuất khẩu và tất cả ngành hàng xuất khẩu đều được hưởng lợi chung trong việc xây dựng thương hiệu Việt. Việc xây dựng thương hiệu, để thương hiệu quốc gia sống được, cần sự cam kết mạnh mẽ của tất cả thành phần tham gia vào chuỗi giá trị, trong đó có Chính phủ, bộ, ngành và tất cả các DN. Có như vậy thương hiệu mới sống được và tỏa sáng.

 

Ý kiến bạn đọc ()