Khởi nghiệp
18/08/2017 11:38 PM +07:00
07/06/2017 03:38 PM +07:00

Doanh nhân gốc Bỉ và ý tưởng độc đáo về quản lý chất thải rắn

Pauli – một doanh nhân liên tục (serial entrepreneur) người Bỉ, sống ở Nhật Bản và hiện giờ làm việc ở Nam Phi – có các dự án ở cả bốn châu lục về canh tác bền vững, xử lý chất thải rắn đô thị, sử dụng đại dương cho năng lượng, thực phẩm trong tương lai, v.v

Pauli

Pauli, người được gọi là Steve Jobs của phát triển bền vững, đã có dự án ở bốn lục địa về canh tác bền vững, xử lý chất thải rắn đô thị, sử dụng đại dương cho năng lượng, lương thực tương lai.

Năm 1992, Pauli đã xây dựng một nhà máy không phát thải làm xà phòng từ gỗ. Một năm sau, ông nhận thấy nhà máy hoạt động không bền vững và điều này đã dẫn tới việc thành lập nên tổ chức Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo Không phát thải phi lợi nhuận (ZERI) vào năm 1994, có trụ sở tại Tokyo. Kể từ đó tới nay, ý tưởng của ông đã được phát triển khắp thế giới. Năm 2016, ZERI được xếp thứ bảy trong số những ý tưởng đổi mới sáng tạo nhất toàn cầu.

Phân loại rác thải

Tại các thành phố lớn trên thế giới, chất thải rắn đô thị dường như là ca bệnh khó chữa khi lượng rác thải và mật độ xây dựng thành phố chiếm hầu hết không gian.

Chia sẻ về vấn đề này, Pauli bảo: “Những nơi đó không còn không gian và mọi người cũng không có ý tưởng tối ưu nào trong cách xử lý rác. Vì vậy, họ chọn giải pháp dễ nhất là chất chúng lên tàu đưa đi đổ sang nơi khác hoặc đem đốt. Nhưng việc đốt chất thải sẽ tạo ra độc tố trong không khí và càng làm ô nhiễm nặng nề hơn”.

Trong khi đó, ZERI đã làm việc về chất thải rắn trên khắp thế giới và có một số ý tưởng độc đáo về quản lý chất thải rắn. ZERI đã làm việc với thành phố Milan ở Ý để giảm tới 90% lượng rác thải. Kế hoạch của tổ chức phi lợi nhuận này chính là thu sinh khối từ rác và làm ra những thứ hữu dụng với nó. ZERI hiện đang làm việc với thành phố Milan để thu rác hữu cơ. “Milan hiện đang thu được 90kg sinh khối/người/năm. Điều này đúng là số một thế giới”, Pauli cho biết.

Trên thực tế, việc phân loại rác hữu cơ là một chuyện, việc thực hiện sử dụng nó lại là chuyện khác. Pauli nhìn nhận: “Ở thành phố, bạn không thể ủ phân hữu cơ vì việc đó tạo ra khí mêtan trong khi điều bạn cần là phải tạo ra giá trị”. Vì vậy, việc phân loại rác hữu cơ cần phải được nhìn theo con mắt của một hoạt động thương mại tích cực.

“Với lượng bã cà phê ngày càng gia tăng ở các quốc gia mà những cửa hàng cà phê đã trở nên phổ biến tại các thành phố, chúng ta có thể thu lấy một tấn bã cà phê và sản xuất ra một tấn nấm sạch”, Pauli ví dụ.

Mở lối cho doanh nhân

Việc phân loại rác ngay từ đầu mới chỉ là bước đi ban đầu và điều đó cũng không phải luôn dễ dàng ở nhiều quốc gia nếu thiếu tính thương mại.

“Bã chè và cà phê thực sự là chất nền tốt cho nấm bởi nó không cần bất cứ giai đoạn ủ phân nào. Bạn chỉ việc sử dụng chúng để làm ra thực phẩm. Còn như vỏ cam, quýt cũng có thể được sử dụng để làm ra chất tẩy rửa. Như vậy chúng ta đã có được hàng trăm cơ hội hữu ích khi tận dụng rác thải hữu cơ. Song câu hỏi đặt ra là chúng ta đã có những doanh nhân sẵn sàng chuyển hóa lợi ích từ rác chưa?” - Pauli nêu vấn đề.

Một khi bạn tạo được giá trị cho rác, mọi người sẽ nhìn rác theo một cách khác hẳn. Bạn sẽ đổ bỏ bã cà phê của mình sao nếu có người trả tiền mua nó? “Đây chính là những gì chúng ta gọi là các hoạt động kinh doanh có hệ thống, các hoạt động kinh doanh tương tác”, Pauli đánh giá.

Theo Pauli, Brazil có tám nhà máy như vậy, trong khi Mexico đang bắt đầu một nhà máy xử lý hạt xoài và biến nó thành chất phụ gia cho bánh mỳ. Tương tự, các bộ phận không sử dụng của rau có thể được sử dụng để nuôi sâu, sau đó lấy sâu làm thức ăn cho gà. Riêng sâu có thể tiêu hóa được hầu hết mọi thứ.

Một khi rác hữu cơ được phân loại và sử dụng tới như vậy, chỉ còn một lượng nhỏ được dùng cho việc ủ phân. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ có một loạt nhà máy quy mô nhỏ và kết nối với nhau theo dây chuyền tham gia xử lý rác giúp giảm được một nửa lượng rác thải tại các thành phố một cách có ý nghĩa. Và như vậy, chỉ còn hai loại rác thải rắn khác cần phải xử lý là nhựa và rác thải điện tử.

ZERI cho biết có công nghệ phá nhựa bằng cách sử dụng các chất xúc tác. Độc tố sinh ra từ việc nhựa bị hóa lỏng trong lúc phá được kết hợp với các chất xúc tác và xử lý nhiệt. Do đó, với việc sử dụng hợp lý các chất xúc tác, nhiệt và áp suất cao, nhựa có thể được chuyển thành một loại nhiên liệu chất đốt an toàn.

Loại rác thải rắn còn lại là rác thải điện tử thực sự rất độc hại và khó xử lý. Phương pháp an toàn hiện nay đối với loại rác thải này là xử lý trong môi trường chân không. Song “đây không phải là công nghệ mới. Hiện chúng tôi tập trung vào một công nghệ khác gọi là loại bỏ kim loại độc hại”, Pauli cho biết. Phương pháp mới này sẽ nghiền nát chất thải và sau đó cho phép bạn lấy riêng ra từng thành phần để tái sử dụng.

Như vậy, với cách làm hiện nay của ZERI, mỗi loại chất thải – hữu cơ, nhựa và kim loại – cuối cùng đều được chuyển đổi, tạo thành một sản phẩm hữu ích khác.

Mộc Miên

Ý kiến bạn đọc ()