Lăng kính
23/11/2017 05:09 AM +07:00
15/09/2017 07:01 AM +07:00

“Đốt đuốc” tìm nhà cung cấp Việt

Đến thời điểm hiện tại, để giành được hợp đồng cung ứng cho các tập đoàn lớn của nước ngoài vẫn còn cả một hành trình tương đối dài và khá gian nan với các doanh nghiệp (DN ) trong nước. Giới đầu tư ngoại ví von, để có được những nhà cung cấp Việt ưng ý cần phải “đốt đuốc” đi tìm.

 

Mới đây, trước nhu cầu cần một chuỗi cung ứng nội địa chất lượng cao nhằm tiết kiệm chi phí và cho phép vận hành linh hoạt, cũng như để tìm hiểu về năng lực của các nhà cung cấp Việt, một nhóm khoảng 17 nhà đầu tư trong lĩnh vực sản xuất, cung ứng dịch vụ và phân phối của Mỹ tại Việt Nam đã tham gia vào Ngày hội Nhà cung cấp 2017 do Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham Vietnam) tổ chức ở Tp.HCM.

Vẫn khó kết nối

Việc tiếp xúc, tìm hiểu chỉ là một bước của các DN đến từ Mỹ khi họ sẽ tiến hành những bước thảo luận hợp tác tiếp theo nếu thấy có các nhà cung ứng phù hợp. Ông Frank Weiand, Chủ tịch Ban sản xuất AmCham Vietnam tại Tp.HCM, cho biết, để DN Việt tham gia được chuỗi cung ứng toàn cầu, cần phải cho ra sản phẩm tốt về chất lượng, giá cả và thời gian hợp lý. Nhưng đối với các nhà cung cấp Việt, đây là thách thức không nhỏ.

Chia sẻ với Thời báo Kinh Doanh, Tổng Giám đốc một DN nội có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp linh kiện cho các tập đoàn nước ngoài cho biết, muốn giành được hợp đồng với các nhà đầu tư lớn của Mỹ, cần thời gian tiếp xúc đủ lâu dài để hai bên hiểu nhau và có đường hướng phát triển chung cũng như chiến lược kinh doanh phù hợp.

Vị tổng giám đốc này cũng lưu ý, riêng bản thân nhà cung cấp phải thể hiện được sự quyết tâm và tìm cách chứng minh về năng lực sản xuất của công ty mình đến các tập đoàn có nhu cầu tìm kiếm một số nhà cung ứng phụ kiện.

Phải nhìn nhận, trước đây các nhà cung cấp Việt luôn than vãn rằng khó tiếp cận được các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Nhưng giờ đây, các DN FDI chủ động “đốt đuốc” đi tìm các nhà cung cấp Việt cũng không phải dễ khi giữa hai bên vẫn chưa có sự tương đồng.

Theo đó, có thể thấy “sân chơi” cung ứng cho các DN FDI hiện đang rất lớn. Ông Hirate Yosuke, Giám đốc công ty Orient Machine (Nhật Bản), cho rằng một trong những động thái tích cực từ Chính phủ Việt Nam chính là Dự thảo Luật Chuyển giao công nghệ sẽ giúp phát triển công nghiệp sản xuất của các nhà cung ứng nội địa.

Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý, Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2018 nên việc gỡ bỏ hàng rào thuế quan này sẽ khiến cho các nhà cung cấp Việt đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt của các nhà chế tạo từ các nước trong ASEAN cung cấp sản phẩm với giá thành thấp hơn.

Các nhà cung cấp Việt ít tương tác trực tiếp với bộ phận thu mua toàn cầu của DN FDI

Còn trong tài liệu mới đây của Khối Thương mại và Cạnh tranh Toàn cầu thuộc Ngân hàng Thế giới (WB) có đánh giá Việt Nam gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) thông qua các DN FDI đã mang lại những lợi ích đáng kể về tăng trưởng và việc làm do xuất khẩu song FDI vẫn không kết nối được với khu vực tư nhân trong nước.

Giới chuyên gia đưa ra dẫn chứng, Việt Nam hiện là nước xuất khẩu hàng đầu về may mặc và điện thoại di động nhưng nhiều mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao của Việt Nam có hàm lượng nhập khẩu cao và giá trị gia tăng trong nước thấp. Do đó, con số đóng góp ròng vào nền kinh tế của các công ty FDI không cao như nhìn ở bên ngoài.

Không thể chậm chân

Qua đó đã cho thấy rõ sự thâm nhập hạn chế của các nhà cung cấp Việt vào GVC thông qua việc trở thành nhà cung ứng cho các công ty FDI sản xuất hàng xuất khẩu. Các liên kết cung ứng hiện nay thường có xu hướng gắn với sản phẩm có giá trị gia tăng thấp như các vật tư đơn giản và bao bì.

Về cơ bản, hầu hết nhà cung ứng Việt được tích hợp gián tiếp vào các GVC (mà không phải là nhà xuất khẩu trực tiếp) và sản xuất những linh kiện không quan trọng (ngoại vi) của chuỗi giá trị thượng nguồn, hoặc tham gia vào việc lắp ráp hạ nguồn.

Điều này được phản ánh trong bảng xếp hạng Việt Nam về chất lượng của các nhà cung cấp địa phương theo Chỉ số Cạnh tranh Toàn cầu, nơi Việt Nam xếp thứ 109 trong số 138 nền kinh tế, đứng sau Philippines (74), Thái Lan (77) và Malaysia (22).

Mặc dù việc liên kết với FDI đã được cải thiện nhưng vẫn chậm chân so với tham vọng của Chính phủ và mức độ cạnh tranh ngày càng cao trong khu vực. Ở giai đoạn hiện tại, các nhà cung cấp Việt chủ yếu là nhà cung cấp Cấp 3, được mô tả như ngành sản xuất các nguyên liệu đầu vào đơn giản và ít giá trị gia tăng, hoặc các linh kiện đơn giản.

Nói như ông Charles Kunaka, chuyên gia kinh tế trưởng, Vụ Thương mại, Khối Thương mại và Cạnh tranh (WB), thách thức lớn của Việt Nam là tiếp tục tập trung vào các công đoạn gia công, lắp ráp đem lại giá trị gia tăng thấp, hoặc có thể tận dụng làn sóng tăng trưởng hiện nay trong chuỗi giá trị toàn cầu để tham gia vào các công đoạn đem lại giá trị gia tăng cao.

Phải nói thêm rằng cho dù các nhà cung cấp Việt muốn mang lại giá trị gia tăng cao nhưng vì thiếu các kênh chính thức để thu thập thông tin về chiến lược mua hàng của DN FDI nên các nhà cung cấp trong nước không có mối quan hệ kinh doanh. Đây chính là thiệt thòi lớn cho các nhà cung cấp Việt về cơ hội liên kết.

Chuyên gia WB nhấn mạnh thêm, các công ty trong nước ít tương tác trực tiếp với bộ phận thu mua toàn cầu của DN FDI, nhất là khi các công ty đầu chuỗi thực hiện mua hàng tập trung từ các văn phòng chính ngoài Việt Nam.

Ngay cả việc thiếu thông tin về các yêu cầu chất lượng, chi phí và giao hàng (QCD), cùng các tiêu chuẩn quản lý của nhà cung cấp cũng làm giảm các cơ hội liên kết. Bởi vì các nhà cung ứng lớp trên và nhà cung cấp của họ phải tuân thủ quy trình quản lý chất lượng của các công ty đầu chuỗi.

Thế Vinh

Ý kiến bạn đọc ()