Lăng kính
16/12/2017 12:53 AM +07:00
07/12/2017 08:15 AM +07:00

Bất nhất chính sách, doanh nghiệp còn than!

Những chính sách, thủ tục rườm rà, bất nhất liên quan hoạt động đầu tư, thuế, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) đã, đang và sẽ được điều chỉnh cho phù hợp. Nhưng một khảo sát mới đây cho thấy khoảng 2/3 DN cho biết còn ngán ngại khâu thủ tục và hành vi ứng xử của cán bộ nhà nước đối với DN.

 

Ông Vũ Văn Đảo, Chủ tịch HĐQT công ty CP Tư vấn thiết kế DK, vừa phản ánh đến lãnh đạo Bộ Tài chính về chuyện không hài lòng trong chính sách ưu đãi thuế đối với dự án mà DN đầu tư trong khu công nghiệp (KCN) mà lẽ ra công ty phải được hưởng ưu đãi đầu tư theo Luật Thuế thu nhập DN (TNDN). 

Chưa “tâm phục khẩu phục”

Theo ông Đảo, cách hiểu về ưu đãi thuế đối với dự án trong KCN (cụ thể là tại KCN Đông Xuyên ở tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) làm cho cả các DN lẫn cơ quan thuế đều mất rất nhiều thời gian. 

Hơn một năm qua, phía công ty DK và cơ quan thuế liên tục phải họp, trao đổi, giải thích, giải trình, xin ý kiến của Tổng cục Thuế để giải quyết chuyện này nhưng vẫn chưa ngã ngũ, khiến cho DN không “tâm phục khẩu phục” trong cách xử lý vấn đề.

Đây chỉ là một ví dụ điển hình để nói về chuyện “mất thời gian” của DN khi làm việc với cơ quan quản lý, trong đó có ngành thuế. Điều này dễ làm mọi người liên tưởng đến kết quả khảo sát của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (PSDC) về những rào cản ảnh hưởng đến đầu tư, sản xuất, kinh doanh của DN được Trưởng ban Trương Gia Bình mới đây cho biết, có đến 73% DN được khảo sát cho rằng thủ tục rườm rà gây mất thời gian cho DN.

Tiếp tục với vấn đề đầu tư và ưu đãi thuế, luật sư Trần Xoa, Giám đốc công ty Luật TNHH Minh Đăng Quang đưa ra ví dụ với ngành “dịch vụ phần mềm”, hiện tại Luật Thuế TNDN không có ưu đãi về thuế TNDN, nhưng trong Luật Đầu tư và Phụ lục I Nghị định số 118/2015/NĐ-CP thì được xếp vào nhóm “Công nghệ cao, công nghệ thông tin, công nghiệp hỗ trợ” thuộc Danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. 

Đơn cử, công ty A. thành lập vào tháng 9/2016 ngành nghề dịch vụ phần mềm, chiếu theo quy định tại Khoản I Điều 4 Thông tư số 83/2016/TT-BTC thì không được ưu đãi thuế TNDN vì dịch vụ phần mềm không thuộc lĩnh vực ưu đãi thuế TNDN theo quy định của Luật Thuế TNDN. Còn nếu theo Luật Đầu tư và Nghị định 118/2015/NĐ-CP thì dịch vụ phần mềm được ưu đãi như sản xuất phần mềm, tức là được áp dụng thuế suất TNDN 10% trong 15 năm và được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. 

Tương tự như vậy, còn nhiều ngành, nghề đặc biệt ưu đãi theo Nghị định số 118/2015/NĐ-CP như: Xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu chức năng trong khu kinh tế.

Cụ thể thiệt hại của DN, theo luật sư Trần Xoa, ví dụ trường hợp công ty A., mỗi năm lãi 1 tỷ đồng, nộp thuế TNDN 20% là 200 triệu đồng. Nếu công ty A. được áp dụng thuế suất thuế TNDN 10% trong 15 năm và được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo thì trong 4 năm đầu công ty A. được miễn thuế, 9 năm kế tiếp chỉ nộp thuế mỗi năm là 50 triệu đồng (1 tỷ đồng x 10% x 50%), 9 năm giảm chỉ nộp 450 triệu đồng và 2 năm kế tiếp chỉ nộp thuế mỗi năm 100 triệu đồng (1 tỷ đồng x 10%). Như vậy, công ty A. trong 15 năm ưu đãi chỉ nộp thuế tổng cộng 650 triệu đồng thay vì 3 tỷ đồng (200 triệu đồng x 15 năm).

Nhiều nhà đầu tư còn băn khoăn sự thay đổi đột ngột và bất định về chính sách

Chậm chuyển biến tư duy

Đây chỉ là một ví dụ để cho thấy DN thiệt hại rất lớn, không được hưởng những ưu đãi do chính sách khuyến khích đầu tư của Nhà nước, của Luật Đầu tư 2014 mang lại cho DN. Điều này cũng giảm động lực, không khuyến khích DN đầu tư để làm ra của cải, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động và đóng thuế cho ngân sách.

Trở lại với cuộc khảo sát của PSDC, ngoài vấn đề thủ tục còn rườm rà, kết quả còn cho thấy 64% DN cho rằng thái độ và hành vi ứng xử của cán bộ cơ quan nhà nước là rào cản gây khó khăn cho DN; 36% DN cho rằng các rào cản gây khó là sự thay đổi đột ngột và bất định về chính sách; 46% DN thấy sự chồng chéo giữa cơ quan nhà nước vẫn tiếp diễn.

Nhìn vào kết quả này có thể thấy DN vẫn còn nhiều ngán ngại khi làm việc với cán bộ cơ quan quản lý khi mà hành vi, thái độ của họ “có vấn đề”. 

Một nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới và Thanh tra Chính phủ từng chỉ rõ gần 70% số DN và cán bộ công chức có biết rõ việc tặng và nhận quà cho rằng mục đích tặng quà chủ yếu là giúp giải quyết công việc. 
Cán bộ công chức đều có cảm nhận chung là tặng quà đã trở thành “trào lưu”, “thông lệ”, thậm chí “luật chơi”. Nhiều DN tặng quà để không bị “phân biệt đối xử”. 

Như vậy, trong bối cảnh còn những rào cản, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DN trong môi trường kinh doanh khi mà đang có những râm ran là “trên nóng dưới lạnh”, chẳng hạn như ở các địa phương hay bộ ngành… 

Chính Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính, cũng băn khoăn là Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị để cải cách các cơ chế, chính sách thủ tục hành chính, nhưng sự chuyển biến chậm chạp về tư duy, hành động của các cấp quản lý vẫn còn rất phổ biến. 

Thế Vinh

 

Ý kiến bạn đọc ()