Lăng kính
29/06/2017 05:35 AM +07:00
09/06/2017 07:20 AM +07:00

Giảm chi phí, doanh nghiệp sẽ lớn nhanh

Trong chỉ thị mới nhất về tiếp tục hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp (DN), việc xem xét giảm chi phí đầu vào là điều mà Thủ tướng Chính phủ muốn nhấn mạnh. Nhiều yêu cầu với các bộ, ngành liên quan đã được đặt ra. Vấn đề phía DN trông chờ là các cơ quan quản lý sẽ làm gì giúp DN thoát khỏi những khoản phí đắt đỏ, vô lý và “không tên”, để DN có thể lớn nhanh, cạnh tranh tốt.

 

Trong Chỉ thị 26/CT-TTg về tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 35/NQ-CP vừa mới ban hành, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương rà soát những khoản phí có liên quan trực tiếp đến chi phí của DN để xem xét giảm mức phí, chi phí đầu vào cho DN, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả rà soát trong tháng 7/2017.

Xóa khoản phí vô lý

Nhân chỉ thị này, trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng (Viện Kinh tế và Quản lý Tp.HCM) cho rằng đây là việc cần làm ngay khi người đứng đầu Chính phủ tỏ rõ quyết tâm. Hơn bao giờ hết, trước bối cảnh hội nhập như hiện nay, đây là lúc các DN cần giảm chi phí đầu vào để giảm giá thành mới có thể cạnh tranh được với hàng ngoại.

Có thể thấy, trong những vấn đề DN Việt phải cạnh tranh như: chất lượng hàng hóa, giá cả, thương hiệu, thủ tục, cung cách phục vụ, một trong những cạnh tranh quan trọng nhất chính là cạnh tranh về giá cả. Nếu nói đến giá cả, giá thành phải hợp lý ở mức thấp nhất.

Song, theo chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng, từ trước đến nay, DN phải gánh các loại chi phí đầu vào khá lớn. Trong đó, ngoài những chi phí chính thức, còn có những “phí không tên”, chi phí “ngầm”, phí “bôi trơn”, chi phí “thỏa thuận”, phí “giao ước”, phí “ngoại giao”… và những chi phí bất hợp lý như vậy thường đi vào túi riêng của một nhóm người nào đó.

Trong báo cáo mới đây của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có cho biết về chi phí không chính thức, theo kết quả nghiên cứu của Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI – 2016 của VCCI, 66% trong số 11.000 DN được hỏi xác nhận trả loại phí này.

Nhìn chung, như nhận định của VCCI, tình hình không có mấy cải thiện qua các năm. Có 9 – 11% DN tham gia điều tra từ năm 2014 – 2016 cho biết, các khoản chi phí cho riêng mục này, chiếm hơn 10% tổng doanh thu của DN, cao hơn hẳn mức 6 – 8% giai đoạn 5 năm trước.

Tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục cho DN vẫn phổ biến, chỉ tiêu này dù được cải thiện trong hai năm qua (giảm từ 65% năm 2013 – 2014 xuống còn 58% năm 2016) nhưng vẫn cao so với kết quả điều tra các năm trước đó.

Các DN thường phải trả những chi phí không chính thức khi làm thủ tục cấp mặt bằng sản xuất kinh doanh, tiếp đón thanh tra, kiểm tra, thủ tục cấp giấy phép kinh doanh có điều kiện.

Chi phí tuân thủ chứng từ xuất khẩu của DN Việt Nam ở mức cao nhất trong khu vực

Cuộc chiến dài hơi

Trở lại với Chỉ thị 26/CT-TTg về vấn đề giảm chi phí cho DN, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương đầu mối chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát, sửa đổi những quy định quản lý mặt hàng theo mã số xuất nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt đối với mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành.

Bộ này cũng được giao hoàn thiện dự án Luật quản lý ngoại thương trong quý II/2017, theo đó thống nhất danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc diện quản lý bằng giấy phép, điều kiện, quy định cụ thể giấy phép, điều kiện gắn với từng hàng hóa, phương thức điều hành hàng hóa, trình tự thủ tục, cơ quan giám sát, kiểm tra, mức phí thực hiện, áp dụng thủ tục một cửa liên thông tháo gỡ khó khăn trong thủ tục xuất nhập khẩu cho DN.

Rõ ràng đây là vấn đề lưu tâm của Thủ tướng, nhất là tại buổi gặp gỡ giữa giới DN và Thủ tướng mới đây, nhiều DN phản ánh chi phí về tuân thủ chứng từ xuất khẩu của các DN Việt Nam cũng ở mức cao nhất trong khu vực. Đây là vấn đề rất đáng quan ngại vì làm giảm năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam.

Đơn cử, chi phí vận chuyển cho một container hàng từ cảng Hải Phòng lên Hà Nội hay ở chiều ngược lại (khoảng 100km) đắt gấp ba lần so với chi phí vận chuyển một container hàng từ Trung Quốc hay Hàn Quốc về Việt Nam.

Ngoài ra, còn có những chi phí phát sinh liên quan đến thủ tục hành chính, nộp phí, thời gian chậm trễ, giá xăng dầu tăng, phụ phí vận tải biển. Giám đốc một DN cho biết, chi phí hai chiều xuất – nhập khẩu cho mỗi container hàng 40 feet hiện tới hơn 1.800 USD.
Về phí “không tên”, một chủ DN cho biết, dẹp được nạn phí này trong thủ tục xuất nhập khẩu, chủ hàng sẽ tiết kiệm được 20 – 30% tổng chi phí phải bỏ ra.

Chuyên gia Nguyễn Hoàng Dũng khuyến nghị, thời gian tới cần rà soát lại những phí DN phải đóng. Từ chỉ thị của Thủ tướng, các cơ quan quản lý đặt ra những khoản phí “có tên” cần xem xét lại, khoản phí nào không cần thiết, không bắt buộc trong mỗi sản phẩm hàng hóa thì nên bỏ hoặc giảm bớt.

Với những phí “không tên”, các cơ quan quản lý nên khảo sát, kiểm tra theo thực tế của các DN để ghi rõ những điểm không hợp lý nhằm sớm loại bỏ. Điều đó đòi hỏi phải có sự hợp tác của DN. Nghĩa là các DN phải mạnh dạn kê khai ra và phải chỉ đúng những địa chỉ, những nơi có tiêu cực đã “hành hạ” chi phí cho DN để kịp thời loại bỏ.

Trong câu chuyện giảm chi phí cho DN như hiện nay, cần phải hiểu đây là “cuộc chiến dài hơi” và không thể để xảy ra tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa” trong giai đoạn nhất định này.

Điều đó không những sẽ giúp trong sạch hoạt động của bản thân các DN mà còn giúp trong sạch bộ máy quản lý khỏi điều tiếng là “hành” DN từ các khoản phí vô lý “có tên” và “không tên”.

Thế Vinh

Ý kiến bạn đọc ()