Lăng kính
11/12/2017 10:15 PM +07:00
01/06/2017 10:20 AM +07:00

Ngành dệt may: Đón chờ “rủi-may” từ công nghiệp 4.0

Cách mạng công nghiệp 4.0 là thời điểm cho dệt may nâng cao năng suất lao động và giá trị gia tăng của sản phẩm. Tuy nhiên, để tận dụng được những cơ hội, ngay từ bây giờ, các doanh nghiệp (DN) phải chuẩn bị nguồn vốn và nhân lực theo từng bước cho 5 năm tới khi bước vào chu kỳ thay đổi mạnh mẽ hơn về trình độ công nghệ.

 

Chia sẻ dưới góc nhìn từ ngành hàng được dự báo sẽ chịu tác động rất lớn từ cách mạng công nghiệp 4.0, ông Trương Văn Cẩm – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho rằng các DN trong ngành dệt may nói riêng và DN Việt nói chung đang còn nhiều thời gian để chuẩn bị đón sóng từ cách mạng 4.0.

Chưa hình dung rõ

Riêng với ngành dệt may, theo ông Trương Văn Cẩm, đang có sự phát triển ấn tượng khi đi từ con số 0 lên đến mức tăng trưởng như hiện nay. Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 28 tỷ USD, nhìn vào quá khứ, năm 1990 chỉ đạt 55 triệu USD.

Với tốc độ phát triển mạnh, ngành dệt may Việt Nam không chỉ hướng ra xuất khẩu mà còn khai thác nội địa, giải quyết công ăn việc làm cho lực lượng lao động trên 2,5 triệu người.

Tuy nhiên, ông Cẩm cũng cho rằng dệt may Việt Nam phát triển nhanh nhưng cần thẳng thắn nhìn nhận trình độ công nghệ khoa học kỹ thuật đang ở mức trung bình và trung bình thấp.

Các DN dệt may cần làm thế nào để thích ứng được với trào lưu mới này khi hiện nay, DN nghe nói nhiều về cách mạng công nghiệp 4.0 nhưng thực tế cũng không hình dung ra, chưa tiếp cận được và hiểu rõ về nó.

Trong khi đó, nhìn ra thế giới, nhất là Đức, nước đầu tiên nói đến 4.0, cách đây 5 – 6 năm họ đã nói nhiều tới vấn đề làm sao tận dụng được cơ hội từ cuộc cách mạng này. Hay những nước phát triển khác như: Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản đều có những chương trình hành động để thích ứng.

Cho nên theo ông Cẩm, cách mạng 4.0 chắc chắn sẽ đến với tốc độ bùng nổ nhanh, tác động sâu rộng tới đời sống kinh tế xã hội, đặc biệt là sản xuất công nghiệp.

“Ngành dệt may cần nhìn thấy nhiều cơ hội lớn nếu chúng ta tận dụng được. Cụ thể, có khả năng thay thế những công việc nhàm chán lặp đi lặp lại, công việc nặng nhọc, độc hại, trình độ kỹ năng tay nghề thấp. Đây là điều kiện để chúng ta nâng cao năng suất lao động, khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững”.

Cần đón nhận cách mạng 4.0 với tâm thế sao cho đúng theo điều kiện hoàn cảnh của chúng ta

Còn đủ thời gian

Tuy nhiên, các DN cần lường trước, cách mạng 4.0 có thể thay thế hàng loạt người lao động đang làm việc tại những DN dệt may. Theo thống kê của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), máy móc công nghệ 4.0 có thể thay thế 86% lao động dệt may, da giày của Việt Nam.

“Đây là con số mà những người trong ngành dệt may như chúng tôi đọc xong cảm thấy giật mình, nhưng chúng tôi cũng chưa lo ngại vì có thể những dự báo trong nghiên cứu này nhiều hơn thực tế. Thực tiễn cần phải có thời gian dài mới chứng minh được vì nói tới công nghệ cao, máy móc tự động hóa còn liên quan tới vốn. Liệu các DN có đủ vốn làm không, các DN FDI có đầu tư vào không, nguồn nhân lực có đáp ứng không”, ông Cẩm nêu thách thức.

Theo ông Cẩm, những cảnh báo từ cách mạng 4.0 cần được đón nhận điềm tĩnh hơn, không nên quá lo ngại bởi có thể từng khâu, từng bộ phận sản xuất chịu ảnh hưởng.

Cụ thể, những khâu sản xuất xơ sợi, dệt vải có thể thay thế nhiều, nhuộm thay thế 30 – 40%, trong khi khâu may chỉ thay thế trên dưới 30%. “Nhưng có thể thấy, chỉ cần với mức độ thay thế như vậy đã tác động lớn rồi, chưa nói tới thay thế 86%”, ông Cầm nói.

Vì vậy, ông Cẩm cho rằng cần đón nhận cách mạng 4.0 với tâm thế sao cho đúng theo điều kiện hoàn cảnh của chúng ta vì lực lượng lao động của chúng ta lớn, 54 triệu người lao động, cả bài toán kinh tế đặt ra.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Dương – Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty May Hưng Yên, cho hay, thiết kế trong ngành may mặc rất khó tự động hóa bởi lĩnh vực này liên quan tới thời trang, thẩm mỹ của từng người, tiếp đó là kích cỡ, vóc dáng… Cho nên cuộc cách mạng 4.0 tác động dệt may chủ yếu ở các khâu chuyên biệt, chẳng hạn như đóng cúc, thùa khuy. Còn các khâu khác gần như không thể, mà theo dự báo, đến năm 2025, tự động hóa đối với ngành may có thể đạt khoảng 30% trong khi hiện tại đã tự động hóa được 20%.

Ông Lê Tiến Trường, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may, cũng cho rằng không thể có sự thay đổi đột ngột từ hệ thống công nghệ này sang hệ thống công nghệ khác mà sẽ có một thời gian chuyển tiếp. Vì vậy, khi DN đầu tư mới, phải hướng tới đầu tư công nghệ tự động nhưng vẫn cần duy trì sản xuất hiệu quả hệ thống công nghệ hiện nay để phát huy hiệu quả.

“DN nên tiếp tục khai thác, tích lũy để từng bước chuẩn bị cho 5 năm tới khi bước vào chu kỳ thay đổi mạnh mẽ hơn về trình độ công nghệ”, ông Trường nói.

Còn ông Cẩm cho rằng các DN cần chuẩn bị nguồn lực (con người, vốn, công nghệ) để có thể từng bước hiện đại hóa những khâu đã lựa chọn, liên kết với đối tác, khách hàng để nắm bắt xu hướng, nhu cầu đối với các loại sản phẩm có nguy cơ di chuyển sản xuất về lại thị trường đang tiêu thụ.

Nhật Linh

Ý kiến bạn đọc ()