Lăng kính
27/06/2017 05:38 AM +07:00
15/06/2017 07:22 AM +07:00

Ngành thép trước viễn cảnh phân hóa

Đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng cao, các doanh nghiệp ngành thép nội địa cần phải hoàn thiện, nâng cao chuỗi giá trị. Thời gian tới, ngành thép được cho là sẽ có sự phân hóa rõ rệt, các doanh nghiệp hoàn thiện được chuỗi giá trị sẽ mạnh mẽ hơn, chịu rủi ro tốt hơn so với những doanh nghiệp thương mại hoặc gia công thép đơn thuần.

 

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), tính chung 5 tháng đầu năm 2017, sản xuất thép trong nước vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ, đạt 7.876.016 tấn, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2016. Bán hàng thép các loại trong nước đạt 6.432.889 tấn, tăng 7,2% so với cùng kỳ năm 2016.

Vẫn là ngành nhập siêu

Về xuất nhập khẩu, tính đến hết tháng 4/2017, nhập khẩu thép thành phẩm đạt hơn 5,594 triệu tấn, với tổng kim ngạch nhập khẩu 3,161 tỷ USD, tăng 1% về lượng và tăng 52% về giá trị. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu chính với lượng nhập hơn 2,76 triệu tấn, chiếm 49% tổng lượng thép thành phẩm nhập khẩu.

Việt Nam xuất khẩu thép thành phẩm đạt 1,448 triệu tấn, với tổng kim ngạch xuất khẩu 970,4 triệu USD, tăng 43% về lượng và tăng 78% về giá trị. ASEAN vẫn là thị trường xuất khẩu chính với lượng xuất hơn 823,7 triệu tấn, chiếm 62% tổng lượng thép thành phẩm xuất khẩu. Xuất khẩu thép xây dựng (thanh, cuộn và hình) khoảng 361.000 tấn, tăng 60% so với cùng kỳ năm trước.

Mới đây, trao đổi với giới doanh nghiệp (DN) tại Sở Giao dịch chứng khoán Tp.HCM khi bàn về triển vọng ngành thép giai đoạn 2017 – 2020, ông Nguyễn Văn Sưa, Phó Chủ tịch VSA, nhận định ngành thép vẫn là ngành nhập siêu.

Nguyên nhân chính là do Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển cơ sở hạ tầng, bất động sản nên có nhu cầu tiêu thụ thép cao nhưng vì chuỗi giá trị chưa được hoàn thiện nên ngành thép Việt Nam phải nhập rất nhiều sản phẩm thép cán nóng (HRC), thép chế tạo, thép hợp kim…

Ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc nghiệp vụ đầu tư của Dragon Capital, cho biết, sản lượng tiêu thụ của các DN thép đều tăng mạnh nhờ sự phục hồi của thị trường bất động sản. Nhu cầu xây dựng căn hộ tăng cao giúp các DN thép lớn như Hòa Phát, Hoa Sen… hoạt động gần hết công suất.

Còn theo ông Sưa, năm 2017, tuy ngành thép không còn mức tăng trưởng đột biến nhưng giá thép sẽ không thể rơi về mức thấp như năm 2014 và 2015.

Giá thép thế giới phục hồi mạnh, kéo theo sự phục hồi của giá thép trong nước giúp một số “đại gia” trong ngành thép mở rộng biên lợi nhuận gộp. Trong năm nay, theo ông Tuấn, yếu tố biến động mạnh của giá thép không còn nên các DN thép tuy vẫn hoạt động có lãi nhưng khó có thể đạt mức tăng trưởng đột biến như năm ngoái.

Đơn cử trong quý I/2017, lợi nhuận sau thuế của một số DN thép như công ty Cổ phần Ống thép Việt Đức (VGS), công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên (TIS), thậm chí là Tập đoàn Hoa Sen đã tăng trưởng chậm lại.

Tuy vậy, ông Tuấn đánh giá, giá thép thế giới biến động mạnh nhưng các DN đầu ngành như Hòa Phát, Hoa Sen, Nam Kim đều vẫn duy trì được đà tăng trưởng lợi nhuận ổn định.

Các DN hoàn thiện được chuỗi giá trị sẽ bật lên mạnh mẽ, chống chịu rủi ro tốt hơn.

Phân hóa theo chuỗi giá trị

Chẳng hạn như Hoa Sen ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng trong ba năm trở lại đây. Lợi thế này có được nhờ việc hoàn thiện chuỗi giá trị, giúp tiết kiệm chi phí sản xuất, cải thiện biên lợi nhuận gộp. Mức ROE (tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) của các công ty thép Việt Nam đều trên 20%/năm, vượt trội khi so với các DN thép khác trong khu vực.

Năm 2016, sản lượng thép nhập khẩu đạt 22,7 triệu tấn, trong đó thép hợp kim chiếm 27%, HRC chiếm 24,6% và thép phế 17%. Ngành thép nội địa mới chỉ đáp ứng đủ nhu cầu thép xây dựng, thép cán nguội, ống thép, tôn mạ kim loại và sơn phủ màu.

Một số sản phẩm như tôn mạ màu, ống thép… còn được xuất khẩu sang các quốc gia khác. Trong 5 năm tới, lượng nhập siêu của ngành thép được kỳ vọng giảm dần khi trong nước có thể bắt đầu sản xuất HRC.

Tính đến nay, Việt Nam đã ký kết 12 Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) song phương và đa phương, đang đàm phán 4 FTA và đang xem xét 1 FTA. Điều này được cho là sẽ giúp ngành thép Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với ngành thép thế giới.

Theo những cam kết về thuế quan của các FTA đã ký kết, thuế suất nhập khẩu trung bình của thép và các sản phẩm thép vào Việt Nam sẽ dao động ở mức 0,69 – 7,55% trong giai đoạn năm 2015 – 2018 và sẽ tiếp tục giảm ở giai đoạn tiếp theo.

Do đó, giới chuyên gia nhận định, áp lực cạnh tranh đối với các DN thép Việt Nam sẽ ngày càng lớn. Để tiếp tục tồn tại và phát triển, cần phải không ngừng nâng cao tính cạnh tranh nên ngành thép Việt Nam sẽ có sự phân hóa theo chuỗi giá trị. Theo đó, các DN hoàn thiện được chuỗi giá trị sẽ bật lên mạnh mẽ, chống chịu rủi ro tốt hơn so với các DN thương mại hoặc gia công thép đơn thuần.

Giới chuyên gia lưu ý, hiện nay năng lực sản xuất của công nghiệp thép Việt Nam đã đáp ứng được nhu cầu trong nước về thép xây dựng, ống thép, tôn mạ kim loại và sơn phủ màu. Do đó, việc khai thác thị trường xuất khẩu là rất cần thiết để mở rộng dư địa tăng trưởng của DN.

Như thống kê của Hiệp hội thép Thế giới, ngoài bán thành phẩm, các sản phẩm gia công sau cán như tôn mạ, ống thép là các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu trong cơ cấu xuất khẩu thép toàn cầu. Hiện nay, tôn mạ kim loại cũng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, chiếm 33% (tương ứng với hơn 1,3 triệu tấn) trong cơ cấu xuất khẩu thép năm 2016 (VSA).

Bên cạnh đó, nguyên liệu thép sản xuất que hàn có biên lợi nhuận gộp cao, ở mức 20% đa số vẫn phải nhập khẩu. Vì vậy, đây đều là những phân khúc còn tiềm năng tăng trưởng tốt cho các DN thép Việt.

Thế Vinh

Ý kiến bạn đọc ()