Lăng kính
21/08/2017 12:31 AM +07:00
06/06/2017 07:26 AM +07:00

Tạo môi trường đón “sóng” đầu tư từ Nhật Bản

Dòng vốn FDI từ các doanh nghiệp Nhật luôn được đánh giá có chất lượng cao, đã và đang là một nguồn bổ sung rất quan trọng cho nền kinh tế của Việt Nam. Tuy nhiên, còn khá nhiều việc phải làm nếu muốn thu hút mạnh thêm dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản như một “làn sóng đầu tư mới” nhằm góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế cho Việt Nam.

 

Chuyến thăm chính thức 5 ngày (4-8/6) với lịch trình dày đặc của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Nhật Bản được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực kinh tế giữa hai nước đạt tới một tầm cao mới. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam – Nhật Bản dự kiến có thể cán đích 60 tỷ USD vào năm 2020.

Bên cạnh đó, về khía cạnh đầu tư, điều quan tâm là dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam thời gian tới sẽ như thế nào, có thể có “làn sóng đầu tư mới” không. Việt Nam cần phải làm gì để tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng thông thoáng và minh bạch nhằm thu hút mạnh thêm dòng vốn Nhật?

Dòng vốn chất lượng cao

Báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) về tình hình đầu tư nước ngoài lũy kế đến tháng 5/2017 cho thấy Nhật Bản đứng thứ hai với 40,69 tỷ USD (chiếm 13,4% tổng vốn đầu tư). Trong 5 tháng đầu năm 2017, Nhật Bản cũng đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư đăng ký là 1,94 tỷ USD, chiếm 16% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam.

Ước tính, số lượng doanh nghiệp (DN) Nhật Bản đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam tăng từ 26 DN năm 1992 lên 1.650 DN hiện nay, là một trong những cộng đồng DN lớn nhất của Nhật Bản ở nước ngoài.

Cần ghi nhận là tính đa dạng trong các lĩnh vực đầu tư của DN Nhật Bản ngày càng được thể hiện rõ, từ lĩnh vực chế tạo các sản phẩm xuất khẩu tới lĩnh vực công nghệ thông tin, dịch vụ, trao đổi nguồn nhân lực, vận tải và đầu tư vốn…

Theo nhận định của giới chuyên gia, tính đến thời điểm hiện tại, Nhật Bản là đối tác đầu tư với cơ cấu nguồn vốn FDI vào các lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, bất động sản, công nghiệp chế biến, chế tạo… thuộc nhóm tốt nhất tại Việt Nam.

Tuy nhiên, dù được đánh giá là nhà đầu tư nước ngoài có chất lượng cao nhưng trong các đối tác rót vốn FDI vào Việt Nam, Nhật Bản không còn đứng ở “ngôi đầu bảng” mà phải xếp sau Hàn Quốc. Đáng chú ý, đầu tư của các tập đoàn, DN lớn của Nhật Bản tại Việt Nam đang có dấu hiệu chững lại.

Ts.Trần Toàn Thắng, Phó trưởng Ban Môi trường  kinh doanh và năng lực cạnh tranh thuộc Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, từng lưu ý rằng đầu tư thực tế của DN Nhật Bản không theo kỳ vọng của Chính phủ hai nước. Việt Nam chỉ chiếm tỷ trọng khá nhỏ đối với các DN Nhật trong việc rót vốn đầu tư vào ASEAN.

Thực tế, thời gian qua, vốn đăng ký mới của các DN Nhật không nhiều do họ chỉ mở rộng quy mô hoạt động. Rõ ràng, xúc tiến đầu tư nước ngoài có vấn đề, thiếu những nhà đầu tư mới.

Thiết nghĩ, cũng nên tóm lược lại bản báo cáo hồi đầu năm nay về tình hình hoạt động của DN Nhật đầu tư vào Việt Nam của Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (Jetro) dựa trên “khảo sát về thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN Nhật”.

Nhật Bản được đánh giá là nhà đầu tư nước ngoài có chất lượng cao tại Việt Nam

Nguồn “ngoại lực” quan trọng

Trong bản báo cáo của Jetro có cho biết, trên 60% DN Nhật tại Việt Nam có xu hướng “mở rộng hoạt động kinh doanh” trong tương lai. Tuy nhiên, 60% DN lo ngại về vấn đề “chi phí nhân công tăng cao”. Như những năm trước, 50% DN nhìn nhận “hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, vận dụng pháp luật không rõ ràng”. Tỷ lệ cung ứng nội địa không thấy sự thay đổi lớn.

Ngoài ra, dự án đầu tư mới từ Nhật Bản tiếp tục đến chủ yếu từ các DN vừa và nhỏ. Trong số các dự án đầu tư, dự án quy mô vừa và nhỏ dưới 5 triệu USD chiếm tỷ lệ lớn, 89,6%, với dự án quy mô nhỏ dưới 1 triệu USD chiếm 70,8%.

Trong chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhằm thúc đẩy hợp tác thực chất trong lĩnh vực kinh tế giữa hai nước, Thủ tướng đã tham dự Hội nghị Xúc tiến đầu tư Việt Nam với chủ đề “Hướng tới kỷ nguyên mới của quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản” diễn ra ngày 5/6.

Đây là diễn đàn DN lớn nhất từ trước tới nay giữa hai nước với sự tham dự của khoảng 1.300 DN Nhật. Điều này thể hiện sự quan tâm rất cao của giới DN Nhật Bản tới các tiềm năng hợp tác, kinh doanh, đầu tư tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Việt Nam đã cam kết với các nhà đầu tư Nhật về việc tạo lập môi trường kinh doanh tốt nhất hướng đến các chuẩn mực môi trường kinh doanh của các nước OECD (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế), giảm chi phí giao dịch, tình trạng tham nhũng, giảm bất trắc về môi trường vĩ mô và chính sách, tăng khả năng đoán định, thực hành minh bạch và trách nhiệm giải trình với cộng đồng kinh doanh.

Thủ tướng cũng cho biết, Việt Nam đang thúc đẩy hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) gắn với cổ phần hóa DN nhà nước lớn trong các lĩnh vực như: vận tải, hạ tầng, lương thực, thực phẩm, nông nghiệp, viễn thông, thương mại, dịch vụ, du lịch, xây dựng…

Đây sẽ là cơ hội lớn để các nhà đầu tư, DN Nhật Bản trở thành đối tác chiến lược của các DN Việt Nam trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển.

Ngoài ra, theo Thủ tướng, Việt Nam đang tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tạo mọi thuận lợi đẩy mạnh mô hình hợp tác công tư (PPP) trong phát triển hạ tầng, đặc biệt chú trọng thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia với tỷ lệ góp vốn linh hoạt, cơ chế thông thoáng. Đây là một thế mạnh của các DN, nhà đầu tư Nhật Bản.

Thế Vinh

Ý kiến bạn đọc ()