Luật hợp tác xã
24/11/2017 03:59 PM +07:00
28/06/2017 08:01 AM +07:00

Khảo sát Luật HTX 2012 ở Quảng Ninh: Những bất cập từ góc nhìn HTX

Ở tỉnh Quảng Ninh, mặc dù các HTX nhận định Luật HTX 2012 có mở ra một số đổi mới, nhưng những bất cập trong việc thực hiện Luật chưa có tác động đáng kể, chưa thay đổi nhiều tư duy vận hành HTX, vẫn nặng hành chính bao cấp theo phương thức HTX kiểu cũ…

 

Ông Nguyễn Duy Phương - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh, cho biết tại thời điểm này, Quảng Ninh có 392 HTX, tăng 36,59% so với năm 2013. Ngoài các HTX giải thể, hay ngừng hoạt động, trong số 146 HTX phải đăng ký lại theo Luật HTX 2012 có 141 HTX đã hoàn thành, còn 5 HTX chưa đăng ký lại.

Có OCOP, HTX vẫn khó

Theo Liên minh HTX tỉnh, trong giai đoạn 2016 - 2020, Quảng Ninh tập trung vào việc củng cố và phát triển HTX gắn với Chương trình “mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP). Chương trình vừa được Chính phủ ghi nhận thành công và chỉ đạo nhân rộng toàn quốc, gắn với tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Khi tham gia OCOP, các HTX được tỉnh hỗ trợ chính sách nâng cao năng lực, hỗ trợ xác lập quyền sở hữu công nghiệp và bảo hộ thương hiệu nông đặc sản… Hiện ở Quảng Ninh có 36 HTX, 51 THT và 94 hộ sản xuất tham gia OCOP với 105/198 sản phẩm. Các HTX đều phát huy hiệu quả, tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ, giải quyết số lượng lớn lao động.

Dù có Chương trình OCOP điển hình cả nước, nhưng các HTX ở tỉnh yếu, quy mô nhỏ, số lượng ít. Các HTX có sức cạnh tranh thấp, thiếu liên kết với DN và thành viên. Hoạt động của các HTX vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh.

Theo ông Nguyễn Duy Phương, việc chỉ đạo củng cố và phát triển HTX theo Luật HTX 2012 ở một số nơi còn chậm. Cán bộ HTX yếu lại chưa qua đào tạo, thiếu nhiệt tình, thiếu tâm huyết. Tâm lý chung cán bộ HTX không muốn làm lâu dài cho HTX do thu nhập thấp và không ổn định…

Đáng nói, trong quá trình thực hiện Luật HTX 2012, việc cung ứng các sản phẩm, dịch vụ cho các thành viên HTX vẫn không có gì thay đổi lớn, chủ yếu vẫn duy trì các dịch vụ truyền thống, như thủy lợi, vật tư, giống, bảo vệ thực vật… Tình hình thành viên góp vốn vào HTX còn hạn chế, nhiều thành viên chưa góp đủ vốn Điều lệ HTX.

Thực tế ở Quảng Ninh cho thấy cần tạo khuôn khổ pháp luật đầy đủ hơn để định hướng HTX hoạt động đúng bản chất. Vấn đề điều chỉnh Luật cần kiên quyết giải thể những HTX hoạt động cầm chừng, kém hiệu quả, tránh tình trạng “bình mới rượu cũ”, hay chuyển đổi HTX chỉ là “thay tên đổi họ”…

Ông Trần Văn Hậu - Giám đốc HTX Nông trang Vạn Yên (Vân Đồn), nhận định Luật HTX 2012 đã thể hiện rõ hơn bản chất HTX được thành lập trên cơ sở tự nguyện, hợp tác, bình đẳng, đồng sở hữu, tương trợ lẫn nhau giữa các thành viên HTX. Những HTX hoạt động theo Luật mới đã phát huy hiệu quả, đặc biệt là đẩy mạnh việc liên doanh, liên kết, bảo đảm đầu ra ổn định cho các hộ nông dân theo xu hướng phát triển HTX bền vững.

Đoàn công tác Liên minh HTX Việt Nam khảo sát Luật HTX 2012 tại Quảng Ninh

HTX cơ sở kiến nghị

Nhưng về những bất cập, ông Hậu lại thấy, sau khi Luật HTX 2012 có hiệu lực, các văn bản pháp quy hướng dẫn thực hiện Luật đều chậm, gây khó khăn, lúng túng cho các HTX và các cơ quan chuyên môn trong việc hướng dẫn thủ tục thành lập và chuyển đổi theo Luật HTX 2012.

Cũng dưới góc nhìn HTX cơ sở, ông Vi Tiến Hà - Giám đốc HTX Nông nghiệp Hà Tân (Tp.Hạ Long), phản ánh, bất cập lớn là các HTX nông nghiệp vẫn chưa có gì thay đổi, vẫn nặng hành chính và bao cấp như HTX kiểu cũ. Kể cả Luật HTX 2012 đến Nghị định 193 còn nhiều điểm chưa phù hợp với đặc thù HTX nông nghiệp.

Ví như Nghị định 193 quy định tỷ lệ cung ứng dịch vụ ra ngoài HTX không quá 32% gây khó khăn cho HTX trong vận hành tổ chức sản xuất. Ngoài ra, quy định chính sách hỗ trợ HTX không cụ thể. Trong khi đó, HTX khó thoát khỏi yếu kém khi chất lượng nhân lực HTX thấp, đa số cán bộ chủ chốt HTX nông nghiệp trình độ thấp, ít được đào tạo…

“Cần có những điều khoản đặc thù riêng cho HTX nông nghiệp. Trước đây, tôi cũng đã nghe nói đến Dự thảo Nghị định về HTX nông nghiệp trình ra Chính phủ, nhưng hiện tại vẫn chưa được ban hành. Các cơ quan chức năng cần quan tâm hơn nữa, có chính sách nâng cao năng lực, trình độ cho cán bộ quản lý HTX. Cũng cần quy định rõ ưu tiên bố trí kinh phí cho hoạt động xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu cho nông sản…”, ông Vi Tiến Hà đã đề xuất như thế với Đoàn công tác Liên minh HTX Việt Nam, trong chuyến khảo sát tình hình thực hiện Luật HTX 2012 của tỉnh mới đây.

Lưu Đoàn

Ý kiến bạn đọc ()