Mô hình
25/11/2017 06:13 PM +07:00
15/11/2017 08:00 AM +07:00

Bình Phước: Điểm tựa phát triển bền vững từ HTX

Bình Phước được mệnh danh là “thủ phủ” hạt điều cả nước. Trong những năm gần đây, những hạn chế nội tại của cây điều của cả nước nói chung và Bình Phước nói riêng đã làm cho tỉnh phải có những bước đi thay đổi mang tính chiến lược, để phát triển bền vững trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh ngành điều trên thị trường thế giới.

 

Với 5 ha điều, song ông Lê Văn Nghị (thị xã Đồng Xoài) vẫn là một trong rất nhiều nông dân trồng điều quy mô nhỏ ở Bình Phước. Chính vì vậy, ông Nghị và các hộ dân tại đây không tiếp cận được với các dịch vụ tư vấn chuyển giao kỹ thuật, thường phải bán sản phẩm qua tay thương lái nên giá rất bấp bênh, thu nhập không ổn định. 

Hưởng lợi từ việc tham gia HTX

Từ ngày gia đình ông Nghị và một số hộ dân trồng điều ở Đồng Xoài gia nhập thành viên HTX Phước Hưng để sản xuất điều theo tiêu chuẩn thương mại công bằng, tình hình trồng điều của ông Nghị và các hộ dân nơi đây đã dần có nhiều chuyển biến tích cực. 

Chị Nguyễn Thị Sáu - một hộ dân trồng điều ở thị xã Đồng Xoài cũng vừa tham gia HTX Phước Hưng, cho biết: “Việc tham gia chứng nhận và được dán nhãn công bằng thương mại, khi tham gia vào HTX chúng tôi được hưởng lợi nhiều hơn. HTX tạo điều kiện thu mua, giá bán ổn định, ngoài ra lại có quỹ phúc lợi hỗ trợ an sinh cho từng thành viên”.

Theo ông Vũ Đức Bộ - Giám đốc HTX Phước Hưng: “Sản xuất điều theo tiêu chuẩn thương mại công bằng, các thành viên của HTX sẽ có cơ hội tiếp cận tốt với khách hàng toàn cầu từ việc đảm bảo tiêu chí về nguồn gốc sản phẩm, bảo vệ môi trường. Đặc biệt, quyền lợi của từng thành viên HTX sản xuất nhỏ sẽ vẫn được bảo vệ”.

Việc được Tổ chức Nhãn hiệu thương mại công bằng quốc tế (FLO) công nhận dán nhãn “Thương mại công bằng quốc tế”, HTX Phước Hưng liên tục mở rộng vùng sản xuất, tăng sản lượng thu mua và tìm đối tác xuất khẩu. Hiện HTX có 280 thành viên, diện tích canh tác 769ha, sản lượng điều thô đạt hơn 2.200 tấn/năm. Dự kiến trong năm 2017 này, HTX sẽ thu mua trên 2.000 tấn của thành viên đã được chứng nhận liên kết với nhà máy.

Ông Trần Văn Phụng - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Bình Phước, cho biết: Triển khai mô hình này, Liên minh HTX tỉnh đã chủ động khuyến khích, tạo mọi điều kiện cho các DN, trang trại và nông dân giỏi vào HTX trước để làm nòng cốt, rồi nông hộ nhỏ lẻ làm theo, thay vì làm ngược như trước đây. Đến nay, sự tham gia của nhiều DN đã tạo ra các hoạt động hiệu ứng tích cực cho các HTX sản xuất điều trên địa bàn tỉnh”.

Theo thống kê, hiện toàn tỉnh Bình Phước có trên 134.000ha điều, chiếm gần 50% diện tích trồng điều của cả nước, trong đó 132.000ha đang cho thu hoạch, sản lượng đạt 150.000 tấn.

Trên địa bàn tỉnh có hơn 200 DN và khoảng 400 cơ sở tham gia chế biến, SX-KD điều và đang giải quyết việc làm cho khoảng 50.000 lao động, đồng thời góp phần nâng cao đời sống cho người dân ở vùng sâu, vùng xa.

Bình phước cần xây dựng các HTX điều chuyên canh để “vươn mình”

Khắc phục khó khăn để xây thương hiệu

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển ngành điều, tỉnh cũng nhận thấy sản phẩm kém đa dạng, chủ yếu là sơ chế nên giá trị gia tăng còn thấp; quy mô DN còn nhỏ, đầu tư dây chuyền công nghệ chưa đồng bộ… Những yếu tố này làm hạn chế khả năng cạnh tranh của hạt điều Bình Phước.

Ông Trần Văn Lộc - Giám đốc Sở NN&PTNT Bình Phước, cho biết tình trạng biến đổi khí hậu gần đây cũng gây không ít khó khăn trong sản xuất điều. Để khắc phục, cách hiệu quả nhất chính là áp dụng các biện pháp KH-CN tiên tiến vào chế biến và HTX Phước Hưng là một trong những hình mẫu điển hình để nâng tầm cho cây điều Bình Phước.

Theo ông Nguyễn Anh Hoàng - Giám đốc Sở Công Thương Bình Phước, ngoài các giải pháp thâm canh, xen canh, quan trọng nhất là việc đẩy mạnh mô hình HTX kiểu mới để chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm cây điều trên diện tích lớn. Việc xây dựng chỉ dẫn địa lý cho thương hiệu điều Bình Phước cũng là giải pháp quan trọng để tiếp cận thị trường lớn hơn, tạo tiền đề để vươn xa

Đồng tình quan điểm trên, ông Nguyễn Đức Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam, cho rằng chất lượng hạt điều Bình Phước bước đầu đã được khẳng định.

Do đó, giải pháp để nâng cao giá trị hạt điều Bình Phước là cần tiến hành phân dòng sản phẩm, tạo thương hiệu riêng khi xuất khẩu chứ không để trộn lẫn như lâu nay. Như vậy, khi tập trung vào chế biến, sản phẩm điều Bình Phước có thể thu lại giá trị cao ngay ở thị trường nội địa.

Rõ ràng bên cạnh những khó khăn nội tại, Bình Phước cũng có nhiều tiềm năng để phát triển thế mạnh về cây điều.

Trong bối cảnh thị trường đầu ra cũng như chất lượng sản phẩm của điều Việt Nam trên thị trường thế giới vẫn còn gặp nhiều khó khăn, sự ra đời và phát triển của các hình mẫu HTX điều kiểu mới, tiêu biểu là HTX Phước Hưng, là hết sức kịp thời trong việc nâng tầm thương hiệu, cải thiện chất lượng tạo ra bước đột phá mạnh mẽ góp phần khẳng định thương hiệu điều Việt Nam.
 

Nguyễn Hiếu
 

Ý kiến bạn đọc ()