Ngân hàng
28/06/2017 12:36 AM +07:00
19/06/2017 08:16 AM +07:00

Trang trại khó tiếp cận vốn

Quy định không cần tài sản đảm bảo vẫn có thể được vay vốn tại các tổ chức tín dụng (TCTD) nhưng trên thực tế, vốn vẫn rất khó đến tay các chủ trang trại. Nhiều nông dân nói muốn vay được phải quen biết hoặc theo “thỏa thuận riêng”.

 

Đến nay, cả nước có 150.000 trang trại với diện tích đất sử dụng khoảng 900.000ha song quy mô nguồn vốn cho vay lĩnh vực nông nghiệp còn thấp so với nhu cầu. Tính đến tháng 6/2016, tổng dư nợ tín dụng đạt 886.000 tỷ đồng, chỉ chiếm 18% tổng dư nợ nền kinh tế.

Nhiều hỗ trợ “trên giấy”

Ba năm qua, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành nhiều văn bản hỗ trợ cho vay tín dụng nông nghiệp, trong đó có những ưu đãi dành riêng cho vay kinh tế trang trại như: chính sách ưu đãi khuyến khích hộ nông dân tích tụ, tập trung ruộng đất; gỡ khó trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phát triển kinh tế trang trại từ các hộ gia đình lên quy mô doanh nghiệp (DN)…

Cùng với đó, Chính phủ đã xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp như sử dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, Chính phủ ban hành hai Nghị định “then chốt” hỗ trợ vốn cho lĩnh vực này là Nghị định 41 và Nghị định 55, quy định đối tượng khách hàng này vay vốn không cần tài sản đảm bảo (TSĐB) và được vay tối đa đến 3 tỷ đồng. Điều này đã giúp kinh tế trang trại tăng nhanh về số lượng với nhiều thành phần kinh tế tham gia, góp phần đáng kể cho nền kinh tế Việt Nam.

Cụ thể, Nghị định 41 quy định các đối tượng khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, hộ sản xuất – kinh doanh ở nông thôn, các hợp tác xã (HTX), chủ trang trại, tổ chức tín dụng (TCTD) được xem xét cho vay không có bảo đảm bằng tài sản tối đa từ 50 triệu đồng đến 500 triệu đồng tùy lĩnh vực, ngành nghề sản xuất – kinh doanh.

Theo đó, các cá nhân, hộ sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp được vay tối đa 50 triệu đồng; các hộ kinh doanh – sản xuất ngành nghề hoặc làm dịch vụ phục vụ nông nghiệp, nông thôn được vay tối đa 200 triệu đồng; riêng các HTX, chủ trang trại được vay tối đa 500 triệu đồng.

Còn theo Nghị định 55, cá nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, hộ kinh doanh, HTX, liên hiệp HTX và chủ trang trại được TCTD cho vay không có TSĐB theo 8 mức, tối đa từ 50 triệu đồng đến 3 tỷ đồng tùy đối tượng, lĩnh vực sản xuất – kinh doanh.

Tuy nhiên, đến nay kinh tế trang trại vẫn chủ yếu là các hộ gia đình với quy mô đất đai còn hạn hẹp, vốn đầu tư là vốn tự có và vốn vay của cộng đồng.

Đến nay kinh tế trang trại vẫn chủ yếu là các hộ gia đình với quy mô đất đai còn hạn hẹp, vốn đầu tư là vốn tự có và vốn vay của cộng đồng. Trên thực tế, rất khó khăn để hộ trang trại tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi.

Khó tiếp cận tín dụng

Trên thực tế, rất khó khăn để hộ trang trại tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi này. Đến nay, vốn vay của TCTD còn chiếm tỷ trọng thấp. Nguồn vốn đầu tư sản xuất – kinh doanh chủ yếu là vay thương mại với lãi suất cao gấp nhiều lần.

Lý giải nguyên nhân, hầu hết chủ trang trại cho rằng quy định về thủ tục cho vay còn nhiều bất cập. Chẳng hạn, Nghị định 55 quy định khách hàng lĩnh vực nông nghiệp nông thôn có thể được vay vốn tại các TCTD không cần TSĐB nhưng lại quy định thêm đối tượng này cần phải nộp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi làm thủ tục vay vốn. Như vậy, chẳng khác nào người muốn vay vốn phải có TSĐB. Hay quy định về mức trần lãi suất cho vay cố định và hạn chế tỷ lệ nợ xấu đã làm phát sinh nhiều thủ tục vay vốn.

Thừa nhận những bất cập về thủ tục vay vốn đang tồn tại thời gian qua, ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh Tp.HCM cho biết, về nguyên tắc, các ngân hàng không giới hạn, không phân biệt vùng miền đối với việc xét duyệt dự án cho vay vốn.

Tuy nhiên, theo ông Minh, nhằm giảm tối thiểu nợ xấu, kiểm soát rủi ro, các ngân hàng thường ưu tiên những đơn vị có trụ sở, có tài sản thế chấp tại địa phương. “Hiện tại nhiều ngân hàng thương mại còn quá cứng nhắc trong việc áp dụng các quy định do NHNN ban hành, nhất là về hóa đơn giá trị gia tăng khi xét duyệt các dự án, gây khó khăn cho DN”, ông Minh ghi nhận.

Trong khi đó, hầu hết mô hình kinh tế nông thôn có sự rủi ro cao vì phụ thuộc vào thời tiết như: thiên tai, hạn hán, dịch bệnh… nhưng bảo hiểm nông nghiệp chưa thực sự là công cụ đắc lực phòng ngừa rủi ro cho khách hàng.

Do đó, nhiều TCTD cho hộ trang trại vay vốn trong thời gian ngắn, mức vay thấp. Thậm chí nhiều DN bảo hiểm còn từ chối không muốn bảo hiểm cho lĩnh vực này. Điều này gây khó khăn cho quá trình sản xuất – kinh doanh của họ.

Theo ông Lê Đức Thịnh, Cục Kinh tế hợp tác và PTNT (Bộ NN&PTNN), mỗi dự án sản xuất nông nghiệp thường có thời gian triển khai cụ thể. Vì vậy, các TCTD cần nghiên cứu, cung cấp các khoản vốn kịp thời, linh hoạt hơn, phù hợp với chu kỳ sản xuất nông nghiệp.

Riêng với những dự án phải có đảm bảo thế chấp để vay vốn, các TCTD cần xem xét mở rộng điều kiện cho vay ngoài những quy định cũ như tài sản đất đai, tài sản hình thành từ vốn, dự án đầu tư, hợp đồng hợp tác, hợp đồng bảo hiểm, NHNN nên bổ sung thêm cho phép các HTX, hộ nông dân, trang trại được sử dụng cơ sở hạ tầng nhà kính làm tài sản thế chấp để vay vốn.

Huyền Anh

Ý kiến bạn đọc ()