Quản trị
12/12/2017 11:20 PM +07:00
12/05/2017 07:23 AM +07:00

Quản trị công ty: Doanh nghiệp Việt tụt hậu so với thế giới

Quản trị công ty (QTCT) ở Việt Nam vẫn còn yếu hơn so với các nước trong khu vực, với tốc độ trung bình đạt 58 – 60/100 điểm. Trong khi đó, nhiều nước đã đạt được 80 – 90/100 điểm như Singapore hoặc Thái Lan.

Theo ông Nguyễn Vũ Quang Trung – Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), QTCT đã được áp dụng tại các nước khác trên thế giới từ rất lâu, nhưng ở Việt Nam mới được triển khai bốn năm trở lại đây. Tuy được đánh giá có những tiến bộ song nhiều doanh nghiệp (DN) vẫn chưa thực sự quan tâm đến vấn đề này.

Ông đánh giá thế nào về thực trạng QTCT đối với các DN Việt đang niêm yết trên sàn hiện nay?

QTCT là khái niệm chúng tôi đã tiếp cận và triển khai tăng cường nhận thức cho các DN từ bốn năm trước, đến thời điểm này, đã có tiến bộ nhất định trong nhận thức của DN về sự cần thiết, tác dụng cũng như thực tế của QTCT.

Tuy nhiên, mặt bằng xuất phát QTCT ở Việt Nam khá thấp do đặc thù kinh tế đang chuyển đổi, đa số DN cổ phần từ DN nhà nước và một số DN tư nhân phát triển lên từ DN gia đình. Thực tế, đây không chỉ là vấn đề của Việt Nam mà còn của các nước châu Á – Thái Bình Dương.

Đánh giá chung về mặt bằng, QTCT ở Việt Nam yếu hơn so với các nước trong khu vực. Nhưng nếu so giữa các DN trong nước, hiện nay có những DN làm rất tốt công tác này trong khi vẫn còn nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chưa quan tâm đến QTCT.

Thông qua các đợt đánh giá trong bốn năm trở lại đây, chúng tôi thấy điểm trung bình của các DN được nâng lên nhưng tốc độ nâng rất thấp. Hiện tại mới nâng lên được 58 – 60, trong khi các nước trên thế giới đã đạt 80 – 90/100 điểm như Singapore hoặc Thái Lan.

HNX

Ông Nguyễn Vũ Quang Trung – Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX)

Cổ phiếu “rớt giá” thảm hại sau khi những sai phạm của DN bị “phanh phui” xảy ra thời gian qua không phải là hiếm. Có ý kiến cho rằng nếu DN coi trọng kiểm toán nội bộ sẽ ngăn chặn được tình trạng này. Vậy, quan điểm của ông như thế nào?


Tôi cho rằng, khi DN xảy ra khủng hoảng sẽ lộ ra gốc vấn đề là quản trị doanh nghiệp (QTDN) kém.

Trên thực tế, không riêng tại Việt Nam mà ngay cả các quốc gia khác trên thế giới, QTDN đều bắt đầu từ những cuộc khủng hoảng, không chỉ khủng hoảng của một vài công ty mà khủng hoảng cả nền kinh tế. Do đó, các DN phải tìm nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng.

Trước đó, nhiều DN cho rằng các chính sách, hoạt động công ty rất tốt. Vậy tại sao xảy ra khủng hoảng? Cho nên, họ đưa ra các giả thuyết QTCT không tốt, có những vấn đề bị che dấu, xì căng đan chưa được phát hiện…

Từ đó lộ ra những yếu kém, thiếu sót, vô trách nhiệm của những người lãnh đạo công ty. Khi đó, DN mới nhìn lại chìa khóa để tháo gỡ vấn đề, để không lặp lại tình trạng này là QTCT phải thực hiện tốt các vấn đề như: thành lập tiểu ban kiểm toán, thành viên quản trị độc lập, chính sách cơ chế giám sát hội đồng quản trị (HĐQT) và điều hành ban quản lý DN…

Hiện nay QTCT là chuẩn mực không bắt buộc nên chỉ có những DN lớn áp dụng, còn lại hầu hết DNNVV chưa thực sự coi trọng. Theo ông, Việt Nam có nên luật hóa nguyên tắc này?

Chưa có nước nào trên thế giới áp dụng Luật hóa nguyên tắc QTCT vì đây là nguyên tắc tự nguyện. Nếu áp dụng, công ty trở nên tốt, cổ đông sẽ đầu tư vào công ty nhiều hơn. Còn nếu không áp dụng, DN phải chấp nhận rủi ro và có thể sụp đổ khi khủng hoảng.

Tôi cho rằng nên Luật hóa một phần nguyên tắc của các nước OECD về QTCT như: phải tôn trọng quyền cổ đông, nâng cao trách nhiệm HĐQT, trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc thúc đẩy hoạt động QTCT.

Còn những chi tiết cụ thể hơn như các điều luật nên để DN tự nguyện và sẽ báo cáo với cơ quan quản lý. Mỗi công ty có đặc thù ngành nghề kinh doanh và quy mô khác nhau. Họ tự quyết định áp dụng cơ chế thực hiện cho phù hợp.

Tuy nhiên, biện pháp hiệu quả nhất là cưỡng chế thực thi mềm, nghĩa là đưa ra chính sách thưởng và phạt đối với các DN làm QTCT. Nếu làm tốt sẽ được giải thưởng, vinh danh, còn kém, có vấn đề, sẽ được công bố trên thị trường để các nhà đầu tư có cái nhìn thực về DN.

Thanh Hoa 
 

Ý kiến bạn đọc ()