Tài chính quốc tế
20/01/2018 08:11 AM +07:00
12/01/2018 08:13 AM +07:00

Rộ tin Mỹ sẽ rút khỏi NAFTA

Nguồn tin từ chính phủ Canada cho hay, nước này ngày càng có lý do để tin rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ sớm công bố ý định rút khỏi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Ngay lập tức, tác động tiêu cực đã xảy ra tới đồng tiền của Canada, Mexico và các thị trường chứng khoán.

 

Thông tin này được đưa ra ngay trước thềm vòng đàm phán thứ sáu và cũng là vòng áp chót, dự kiến diễn ra từ ngày 23 đến ngày 28/1 tới, tại Montreal, để nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), một thỏa thuận thương mại ra đời năm 1994. 

“Tôi muốn rút”

Triển vọng đàm phán ngày càng đi theo chiều hướng xấu, khi ông Trump trước đó đã nhiều lần đe dọa sẽ từ bỏ nếu NAFTA không có những thay đổi lớn, trong khi thời gian để giải quyết khác biệt giữa các bên ngày một cạn dần. 

Phía Mỹ vẫn chưa có thông tin chính thức nào được phát đi về quyết định của ông Trump. Song với tư cách là Tổng thống, ông có quyền đưa ra nhiều chính sách kinh tế, kể cả việc rút Mỹ khỏi NAFTA mà không cần Quốc hội thông qua, (nhưng phải thông báo trước 6 tháng cho Mexico và Canada). 

Hồi tháng 1/2017, ông đã ký sắc lệnh hành pháp rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một trong nhiều di sản của người tiền nhiệm Barack Obama.

Phát ngôn viên Nhà trắng từng nói rằng Tổng thống “không thay đổi quan điểm về NAFTA”. Trong khi một nguồn tin khác dẫn nguyên văn lời ông Trump là “Tôi muốn rút”, khi chứng kiến các cuộc đàm phán kéo dài mà không đạt được bước tiến nào đáng kể.

Dù thông tin còn chưa chính thức, nhưng ngay lập tức, các thị trường đã bị tâm lý đầy lo lắng bao trùm. Đồng đô la Canada (CAD) đã mất giá chưa từng có trong năm nay so với đồng USD. Còn đồng Peso của Mexico cũng chịu tác động tiêu cực. Thị trường chứng khoán hai nước này thể hiện rõ sắc thái bi quan trong phiên giao dịch.

Từ lâu, ông Trump đã xem NAFTA là một thỏa thuận “lợi bất cập hại” cho Mỹ vì có nhiều cam kết bất lợi cho người lao động trong nước. Ngay khi đắc cử Tổng thống, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán xây dựng dự thảo mới cho NAFTA để “tìm lại sự công bằng”, song hai nước láng giềng Canada và Mexico thấy rất khó chấp nhận.

Điểm bất đồng lớn nhất hiện nay là việc thiết lập quy tắc xuất xứ cho hàng hóa NAFTA nhằm xác định hàm lượng nội địa hóa tối thiểu cho mặt hàng ôtô. Đây là điều khoản tương đối đặc biệt mà nếu không được đàm phán lại 5 năm 1 lần, các bên có thể chấm dứt hiệp định và vô hiệu hóa các cam kết về cơ chế giải quyết tranh chấp.

Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ từ bỏ NAFTA

Chỉ là chiến thuật đàm phán?

Trong trường hợp chính quyền ông Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi NAFTA, Canada sẵn sàng tiếp tục đàm phán nhưng ở cấp thấp hơn. Còn Mexico, nhiều khả năng muốn theo chân Mỹ. 

Quan chức Canada cho rằng đây có lẽ chỉ là chiến thuật đàm phán kiểu dọa dẫm của Mỹ để buộc đối tác phải nhượng bộ mà thôi, vì thời hạn dự kiến kết thúc đàm phán (cuối tháng 3/2018) đã ở rất gần. 

Việc rút khỏi NAFTA, dù chỉ đang tồn tại dưới dạng ý tưởng, đã vấp phải những ý kiến trái chiều ngay trong lòng nước Mỹ. Theo Phòng Thương mại Mỹ, khoảng 14 triệu việc làm của Mỹ phụ thuộc vào thương mại với Mexico và Canada. NAFTA đã giúp xóa bỏ hầu hết các loại thuế biên giới để tạo ra một khu vực mậu dịch tự do giữa Mỹ và hai nước láng giềng.

Trong trường hợp NAFTA bị hủy bỏ, các mặt hàng xuất khẩu của Mỹ có thể phải chịu mức thuế cao khi muốn vào thị trường Mexico và Canada. 

Ví dụ, sản phẩm từ gia súc của Mỹ đang đi qua biên giới Mexico mà không phải chịu thuế; nếu Mỹ rút khỏi NAFTA, thuế trung bình Mexico áp lên thịt bò Mỹ sẽ tăng lên khoảng 58%, và điều đó sẽ làm giảm xuất khẩu của Mỹ sang Mexico. 

Chưa kể, Canada cũng sẽ tăng thuế quan cao hơn đối với hàng hóa từ nền kinh tế lớn nhất thế giới trong một số trường hợp, ít nhất là ở giai đoạn đầu.

Phòng Thương mại Mỹ còn cho rằng lợi ích kinh tế có được nhờ chính sách cắt giảm thuế và nới lỏng các điều kiện kinh doanh sẽ chẳng còn nghĩa lý gì nếu Mỹ tiếp tục theo đuổi chủ trương hướng nội và rút khỏi các hiệp định thương mại, bao gồm cả NAFTA, như hiện nay.

Hải Châu

 

Ý kiến bạn đọc ()