Thị trường
17/12/2017 09:00 PM +07:00
06/12/2017 07:23 AM +07:00

Ai hưởng lợi từ “khoảng trống” ôtô nhập khẩu?

Hàng loạt các hãng xe thông báo cắt đơn hàng trong quý I/2018 cho thấy Nghị định 116/2017/NĐ-CP đã thực sự tạo ra “khoảng trống” trên thị trường ô tô Việt Nam. “Khoảng trống” ấy, đương nhiên sẽ được lấp bằng xe lắp ráp trong nước.

 

Số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong tháng 11/2017, số lượng ôtô nhập khẩu (NK) về Việt Nam ước đạt 7.000 chiếc các loại, giá trị ước tính khoảng 200 triệu USD. Kim ngạch NK ô tô tháng 11 cho thấy sự phục hồi khá mạnh so với 2 tháng gần kề.

Cụ thể, lượng ôtô NK về nước trong cả tháng 9 và tháng 10 chỉ duy trì ở con số 6.000 chiếc (mức thấp nhấp trong vòng 2 năm trở lại đây), giá trị kim ngạch đạt lần lượt 155 triệu USD và 165 triệu USD.

“Ôm xe” chờ chính sách

Kim ngạch NK ôtô tháng 11 tăng mạnh được lý giải là do nhu cầu mua sắm xe dịp cuối năm. Đây cũng là giai đoạn nhiều hãng xe đang trong quá trình hoàn thiện các hợp đồng NK đã ký từ trước đó với đối tác nước ngoài.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguyên nhân còn đến từ việc các hãng xe đẩy mạnh NK ôtô (bao gồm cả xe du lịch và xe thương mại) để chuẩn bị cho năm 2018, khi những điều kiện NK ôtô nguyên chiếc sẽ ngặt nghèo hơn.

Những tác động của Nghị định 116 quy định về các điều kiện kinh doanh xe đang buộc các doanh nghiệp (DN) NK ô tô phải đợi ít nhất đến trong quý I/2018, để chờ hướng dẫn mới và thay đổi mới của các nhà quản lý.

Điển hình như Ford Việt Nam vừa có công văn gửi các đại lý để thông báo tới khách hàng về việc cắt đơn đặt hàng trong tháng 1 và tháng 2 cho 2 dòng xe Ranger và Explorer.

Tương tự, Honda Việt Nam cũng cho biết chưa thể báo trước về thời điểm những lô CR-V tiếp theo về nước.

Dù những quy định chi tiết tại Nghị định 116 được làm rõ ngay cuối năm 2017, các lô xe cũng chỉ có thể về nước vào đầu tháng 3/2018.

Các dòng xe Wigo hay Fortuner bản máy dầu, một cầu, số tự động, của Toyota cũng chưa thể về Việt Nam vào đầu năm 2018. Hàng loạt các dòng xe mới, như Toyota Wigo, Fortuner…, cũng phải tạm dừng kế hoạch ra mắt tại Việt Nam.

Diễn biến thị trường ôtô đang khiến người tiêu dùng bất an về kịch bản khan hàng, thiếu nguồn cung sẽ dẫn đến giá xe NK khó giảm thêm, thậm chí tăng giá, đặc biệt với các dòng xe có doanh số cao.

Các đại lý ôtô cho hay, thông thường từ lúc đặt hàng đến khi giao xe mất khoảng 3 – 4 tháng với xe từ ASEAN, 5 tháng với xe từ các nước ngoài ASEAN. Vì vậy, nếu NK trở lại vào tháng 3 thì phải đến giữa năm mới có xe bán. Việc xe NK khan hiếm là khó tránh khỏi.

Bước sang năm 2018, thuế suất thuế NK ôtô nguyên chiếc (CBU) từ các nước ASEAN sẽ chính thức giảm về 0%, tuy nhiên, những rào cản của Nghị định 116 khiến xe NK giá rẻ khó vào Việt Nam.

Bước sang năm 2018, thuế suất thuế NK ôtô nguyên chiếc (CBU) từ các nước ASEAN sẽ chính thức giảm về 0%, tuy nhiên, những rào cản của Nghị định 116 khiến xe NK giá rẻ khó vào Việt Nam.
 

Cơ hội với xe lắp ráp trong nước

Việc xe NK gặp khó đang mở ra cơ hội với dòng xe lắp ráp trong nước. Cơ hội này càng rõ hơn sau khi Nghị định 125 của Chính phủ có hiệu lực, thuế suất thuế nhập khẩu linh kiện, phụ tùng ô tô từ ASEAN về Việt Nam sẽ giảm xuống 0% từ năm 2018.

Minh chứng là ngay sau Nghị định 125 được ban hành, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước như Trường Hải, Hyundai Thành Công… đã lập tức áp dụng giá bán lẻ điều chỉnh theo thuế NK linh kiện mới với tỷ lệ giảm dao động 3 – 5%.

Việc thuế NK linh kiện về 0% kỳ vọng sẽ giúp giá xe giảm mạnh, tuy nhiên với tỷ lệ nội địa hóa thấp, giá xe lắp ráp có thể sẽ không rẻ như kỳ vọng của người tiêu dùng.

Đơn cử, dòng xe Toyota Vios được dự báo giá bán từ năm 2018 giảm 10 – 15%, tương đương từ 60 đến 90 triệu đồng. Thực tế, giá bán các phiên bản Vios 2017 hiện nay cũng rẻ hơn giá niêm yết 50 – 60 triệu đồng. Rõ ràng, mức giảm thực tế từ năm 2018 sẽ không đáng kể.

Cũng do tỷ lệ nội địa hóa thấp nên giá ô tô lắp ráp tại Việt Nam cao hơn khu vực ASEAN khoảng 20%, dẫn tới giá bán cũng cao hơn. Vì vậy, việc hạn chế xe NK giá rẻ, trong khi giá xe lắp ráp không giảm đúng như kỳ vọng sẽ khiến DN lắp ráp xe trong nước hưởng lợi lớn nhất, trong khi người tiêu dùng gần như không được hưởng. 

Cụ thể, các đại gia xe trong nước lại được hưởng lợi ích “kép”, vừa có lợi thế trong nhập khẩu (vì các DN nhỏ bị loại bỏ bởi Nghị định 116), vừa hưởng lợi từ thị trường xe lắp ráp. Bởi trong lắp ráp, giá trị tạo ra từ linh kiện nội địa hóa, công lao động, khấu hao máy móc, nhà xưởng… DN nào sử dụng càng nhiều linh kiện trong nước, đầu tư máy móc hiện đại càng có lợi.

Hiện tại, ngành sản xuất ô tô Việt Nam có khoảng 173 DN tham gia sản xuất, lắp ráp. Trong đó, Thaco, Hyundai Thành Công, Toyota Việt Nam và Ford Việt Nam đang chiếm phần lớn thị phần.

Các chính sách được ban hành nhằm đem lại môi trường cạnh tranh công bằng, giúp các DN phát triển. Tuy nhiên, cần phải tính toán để lợi ích đến được với người tiêu dùng, thay vì chỉ chảy vào túi các “ông lớn”.

Hiến Nguyễn
 

Ý kiến bạn đọc ()