Thị trường
15/12/2017 01:45 PM +07:00
30/11/2017 08:02 AM +07:00

Cá tra nỗ lực thoát “thẻ vàng” từ EU

Năm 2017, sản lượng cá tra ước đạt 1,13 triệu tấn, dự kiến sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu cả năm 1,75 tỷ USD (tính đến ngày 31/10 đã đạt hơn 1,4 tỷ USD), tăng 5,5% so cùng kỳ năm 2016. Giá cá tra nguyên liệu hiện ở mức 28.000 đồng/kg, giá cá giống dao động khoảng 45.000 đồng/kg.

 

Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo “Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu cá tra sang thị trường EU trong xu hướng mới” do Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NNPTNT) phối hợp với Hiệp hội Cá tra Việt Nam (VINAPA) tổ chức ngày 29/11, tại Cần Thơ.

Báo cáo tổng quan ngành cá tra Việt Nam năm 2017, VINAPA cho biết trong 10 tháng qua, sản xuất cá tra vẫn đang trên đà tăng trưởng mạnh. Sản lượng thu hoạch 10 tháng tăng khá, đạt 1.110,3 ngàn tấn, tăng 11,2%. Giá cá tra thương phẩm tháng 10 tăng 20% so với cùng thời điểm năm 2016.

Cửa vào EU ngày càng hẹp

Ông Trần Văn Công, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NNPTNT), cho biết: “EU và Mỹ vẫn đang là hai thị trường xuất khẩu cá tra lớn của Việt Nam, chiếm trên 45% tỷ trọng xuất khẩu. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, xuất khẩu cá tra sang thị trường EU sụt giảm, 9 tháng đầu năm 2017, kim ngạch sang EU đạt 154 triệu USD, chiếm tỷ trọng 11,8%, đứng thứ ba sau Trung Quốc và Mỹ”.

Hiện tại, sản phẩm cá tra Việt Nam đang bị cạnh tranh khốc liệt từ các sản phẩm cá thịt trắng tại thị trường EU. 9 tháng qua, dù một số thị trường lớn như Anh, Pháp, Bồ Đào Nha… giảm nhập khẩu cá thịt trắng nhưng giá trị nhập khẩu sản phẩm cá tra từ Việt Nam vẫn không được như kỳ vọng.

Khó khăn nhân lên khi cuối tháng 10 vừa qua, Ủy ban châu Âu (EC) đã rút “ thẻ vàng“ đối với hải sản Việt Nam với lý do hành động không kiên quyết triển khai Chương trình chống khai thác hải sản bất hợp pháp chống (IUU). 

Sau 6 tháng bị cảnh báo, nếu không giải quyết các yêu cầu của Liên minh châu Âu (EU) đưa ra, cá tra Việt Nam có thể đối mặt một trong ba kịch bản, trong đó xấu nhất là bị “thẻ đỏ” – lệnh cấm nhập khẩu hải sản khai thác từ Việt Nam vào EU.

Trong bối cảnh đó, Luật Thủy sản sửa đổi vừa được Quốc hội khóa 14 thông qua ngày 21/11/2017 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2019, luật hóa các nội dung liên quan đến IUU, các khuyến nghị của EC.

Cụ thể, Luật quy định các hành vi khai thác IUU và chế tài nghiêm khắc với chủ tàu, thuyền trưởng vi phạm; thu hồi giấy phép đối với cá nhân, tổ chức khai thác trái phép ở vùng biển ngoài Việt Nam; quy định chặt chẽ về điều kiện không cấp lại giấy phép cho tổ chức, cá nhân có tàu cá nằm trong danh sách tàu cá khai thác IUU…

Đặc biệt, các hành vi khai thác IUU có mức xử phạt hành chính cao nhất áp dụng đối với cá nhân lên đến 1 tỷ đồng và tổ chức là 2 tỷ đồng. Mức phạt này tăng gấp 10 lần so với mức hiện hành.

Thứ trưởng Bộ NNPTNT Vũ Văn Tám cho biết: “Đây là mức xử phạt cao nhất trong luật xử lý vi phạm hành chính để EC và các nước thấy chúng ta đã quyết tâm xử phạt một cách nghiêm minh”.

Bộ NNPTNT đã ban hành một kế hoạch hành động cấp bộ và đã trình Chính phủ một kế hoạch hành động quốc gia về IUU đến năm 2025 để có những biện pháp cấp bách thoát khỏi “thẻ vàng” của EC.
 

Nỗ lực thoát “thẻ vàng”

Bộ NNPTNT đang cho thấy nỗ lực thoát “thẻ vàng” từ EU. Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho biết: “Bộ đã có báo cáo chính thức với Thủ tướng Chính phủ và dự thảo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, để quyết liệt hành động từ trong vòng 6 tháng đến 1 năm phải thoát ra khỏi “thẻ vàng”, trong khi các nước khác mất 1-2 năm”.

Được biết, Bộ NNPTNT đã ban hành một kế hoạch hành động cấp bộ và đã trình Chính phủ một kế hoạch hành động quốc gia về IUU đến năm 2025, chỉ đạo lập một tổ công tác (có thể liên bộ hoặc chỉ trong phạm vi Bộ NNPTNT) để có những biện pháp cấp bách thoát khỏi “thẻ vàng” của EC mà chúng ta đang gặp phải.

“Rất mừng là đã có sự vào cuộc của địa phương. Đặc biệt là Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có chương trình cam kết tự nguyện của các doanh nghiệp xuất khẩu hải sản sang EU, không mua và tiêu thụ hàng đánh bắt bất hợp pháp”, Thứ trưởng Tám nói.

Trong ngày 20/11 vừa qua, trong buổi làm việc với Đại sứ Bruno Angelet, Trưởng đại diện EU tại Việt Nam, Bộ NNPTNT đã một lần nữa trình bày lại quyết tâm của Chính phủ, Bộ NNPTNT, các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, nhằm thoát “thẻ vàng” mà EC đang áp dụng. 

Cụ thể, Bộ NNPTNT đã thông báo rõ là từ khi có Công điện 732/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ hồi tháng 5/2017, đến nay, tình trạng tàu cá và ngư dân Việt Nam khai thác bất hợp pháp tại vùng biển các nước đã giảm hẳn. Điển hình như Quảng Ngãi – địa phương trước đó để xảy ra nhiều vụ vi phạm nhất, từ tháng 7 tới nay không ghi nhận thêm trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển của các nước, các quốc đảo.

Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho hay, các hành động từ phía Việt Nam đã được Đại sứ Bruno Angelet, Trưởng đại diện EU tại Việt Nam ghi nhận và đánh giá cao. Tuy nhiên, họ chưa thực sự tin những việc mà chúng ta đang làm như sửa luật, nâng khung hình phạt xử lý vi phạm hành chính…

“Điều mà EU quan tâm là hành động, kết quả của những hành động thực tiễn. Vì vậy, Việt Nam sẽ phải tiếp tục triển khai những việc nêu trên để chứng minh cho EU thấy quyết tâm, nỗ lực của mình”, Thứ trưởng Tám nhấn mạnh. 

Văn Nguyễn
 

Ý kiến bạn đọc ()