Thị trường
21/11/2017 12:59 PM +07:00
08/11/2017 08:02 AM +07:00

Nông dân khó vay vốn!

96,1% hộ kinh doanh phi nông nghiệp cho biết họ sử dụng một số hình thức tự chủ về vốn và 64,5% hộ cho biết vốn tự có là nguồn đầu tư duy nhất. Phát triển sản xuất ở nông thôn góp phần xoá đói giảm nghèo nhưng việc tiếp cận kênh tín dụng chính thức vẫn đang rất khó khăn.

 

Đây là nội dung nêu tại Báo cáo “Đặc điểm kinh tế nông thôn Việt Nam: Kết quả điều tra hộ gia đình nông thôn Việt Nam năm 2016 tại 12 tỉnh” do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) vừa công bố. 
Báo cáo dựa trên mẫu điều tra gồm 2.669 hộ gia đình tham gia điều tra năm 2016, tại 12 tỉnh gồm Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hoà, Đăklăk, Lâm Đồng, Long An…

Kinh doanh bằng vốn tự có 

Báo cáo này có một chương điều tra về các hộ kinh doanh phi nông nghiệp, cho biết, năm 2016, trung bình có 26,2% hộ có hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp, nhiều hơn một chút so với năm 2014 là 25,3%. Tuy nhiên, gần 1/4 hộ kinh doanh năm 2016 là chính thức và có giấy phép kinh doanh.

Gs. Finn Tarp, Trường Đại học Copenhagen, Giám đốc Viện Nghiên cứu kinh tế phát triển thế giới của Trường Đại học Liên hợp quốc (UNU-WIDER), cho biết năm 2016, hầu hết các hoạt động kinh doanh (56,2%) có cơ sở chính là ở hộ. Thêm nữa, hầu hết là các doanh nghiệp “siêu nhỏ” chỉ có trung bình 2 lao động, và chỉ có 0,5 trong đó là lao động được thuê bên ngoài. 

“Điều này nêu bật một thực tế là trong khi các doanh nghiệp này có thể là một nguồn thu nhập quan trọng của hộ nhưng họ ít có khả năng đóng góp tạo việc làm cho địa phương”, Gs. Finn Tarp đánh giá.

Đồng thời, báo cáo này cũng chỉ ra chi phí khởi nghiệp trung bình của các hộ kinh doanh hoạt động năm 2016 là hơn 75 triệu đồng (xấp xỉ 3.304 đô la Mỹ).

Nguồn tài chính để khởi dựng các hoạt động kinh doanh của hộ chủ yếu là vốn tự có với hầu hết các hộ (96,1%) cho biết họ sử dụng một số hình thức tự chủ về vốn và 64,5% hộ cho biết vốn tự có là nguồn đầu tư duy nhất.

Điều tra này cũng hỏi các chủ hộ về các rào cản mà họ gặp phải khi thành lập và vận hành hộ kinh doanh.

Hầu hết các chủ cơ sở kinh doanh trả lời rằng “không biết”, hoặc “không dễ cũng không khó” khi được hỏi về mức độ khó khăn họ gặp phải đối với các hoạt động liên quan đến bắt đầu và vận hành một hoạt động kinh doanh. 

Song các vấn đề được nhắc đến nhiều nhất khiến các hộ gặp khó khăn là vay tiền và tiếp cận thị trường cho đầu ra. Có xấp xỉ 20% hộ cho biết họ gặp phải khó khăn liên quan đến các vấn đề này.

Kể cả hộ kinh doanh phi nông nghiệp cũng khó tiếp cận vốn tín dụng chính thức
 

Hộ nghèo càng khó vay 

Báo cáo trên cũng cho biết, khi xem xét về tỷ lệ hộ nghèo, mức sống cũng như điều kiện kinh tế, tại khu vực nông thôn, tỷ lệ hộ nghèo phân theo chuẩn nghèo của Molisa tại 12 tỉnh của Việt Nam chiếm đến 16,2%.

Trong đó, tỉnh có tỷ lệ hộ nghèo còn cao thuộc về các tỉnh miền núi phía Bắc như Lai Châu, Điện Biên. 
Theo Gs. Finn Tarp, việc tiếp cận tín dụng, đặc biệt là tín dụng chính thức rất khó khăn, trong khi đây là công cụ giúp xoá đói giảm nghèo cho các hộ nghèo nhất và dễ bị tổn thương nhất.

Cụ thể, trong khi có 28% hộ gia đình có ít nhất một khoản vay thì lại có hơn 71% không có khoản vay nào.
Nêu quan điểm về vấn đề này, Ts. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM, đánh giá, việc vay vốn không chỉ giải quyết một số sự vụ để xoá đói giảm nghèo. 

Theo ông Cung: “Việc hỗ trợ vốn vay phải được đầu tư vào sản xuất tạo ra được hàng hoá trong nông nghiệp. Để làm được điều này, nghề làm nông nghiệp phải công nhận như những nghề khác. Nông nghiệp phải được chuyên môn hoá, chuyên nghiệp hoá giúp đỡ những hộ nông dân có năng lực phát triển thành các hộ sản xuất lớn, khi đó mới phát triển được nhu cầu đầu tư vốn vào nông nghiệp”.

Bên cạnh đó, ông Cung cho rằng các tổ chức xã hội cần phải gần gũi và hiểu thấu đáo hơn đối với các hộ nghèo cũng như mong muốn và nhu cầu của họ. Cần có các hướng dẫn để cho người nông dân sử dụng khoản vay tín dụng hiệu quả hơn. 

“Các tổ chức xã hội phải là người bắc cầu giữa các nhà tín dụng với các hộ nông dân nghèo”, ông Cung nói. 
Trước đó, ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch Hợp tác xã tiêu thụ nông sản an toàn Việt Nam, đề xuất cần phát triển tín dụng cho nông nghiệp. Ông Tuấn cũng đề xuất, nên có nhiều điều kiện cho nông dân tiếp cận tín dụng bằng nhiều hình thức. 

Ông Tuấn cho rằng nên có những cơ chế để tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận vốn dễ dàng. “Nông dân họ rất giữ uy tín, chỉ cần chậm nợ mà thông báo lên loa của thôn là họ trả nợ ngay nên hoàn toàn có thể thế chấp bằng uy tín của nông dân”. 
 

Thy Lê
 

Ý kiến bạn đọc ()