Thị trường
21/11/2017 01:02 PM +07:00
10/11/2017 07:42 AM +07:00

Thu thuế từ Google, Facebook: “Hãy đợi đấy”!

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo tờ trình đề nghị xây dựng Luật Quản lý thuế sửa đổi. Theo dự thảo này, Bộ Tài chính đề nghị Google, Facebook… phải khai báo, nộp thuế nhà thầu tại Việt Nam. Tuy nhiên, những khoảng trống trong luật thuế ở Việt Nam và những cam kết quốc tế khiến yêu cầu này khó thực hiện.

 

Theo Bộ Tài chính, hiện Google và Facebook cung cấp dịch vụ quảng cáo trực tuyến cho thị trường Việt Nam thông qua hai phương thức gồm qua các đại lý tại Việt Nam và mua bán, thanh toán trực tuyến qua thẻ tài khoản tín dụng hoặc ví điện tử.

Do đó, Bộ này đề nghị các nhà cung cấp nước ngoài như Google, Facebook, Apple… khai báo, nộp thuế nhà thầu đối với các dịch vụ cung cấp cho tổ chức, cá nhân ở Việt Nam.

Người mua dịch vụ đang trả thuế hộ 

Về bản chất, thuế nhà thầu gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp. Google, Facebook bán quảng cáo tại Việt Nam, nên yêu cầu đặt ra là phải thu được thuế cho phần thu nhập từ hoạt động của các hãng này. Nhưng đến nay, việc áp thuế và thu thuế với các hoạt động quảng cáo của Google, Facebook vẫn khó thực hiện tại Việt Nam. 

Theo Thông tư 134, có ba cách để DN kê khai, nộp thuế nhà thầu. Thứ nhất, phương pháp khấu trừ thuế VAT và kê khai doanh thu chi phí để xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Thứ hai, phương pháp khấu trừ khi kê khai nộp thuế VAT nhưng lại tính thuế TNDN trên tỷ lệ phần trăm doanh thu.

Muốn áp dụng hai cách trên, DN nước ngoài phải có văn phòng đại diện chính thức và áp dụng chế độ kế toán tại Việt Nam, trong khi cả Facebook lẫn Google đều chưa có chi nhánh và cũng không áp dụng chuẩn mực kế toán Việt Nam.

Do đó, để kê khai, nộp thuế, Việt Nam buộc phải áp dụng cách thứ ba là tính trực tiếp thuế VAT trên giá trị gia tăng và tính thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm doanh thu quy định tại mục III, phần B, TT 134/2008/TT-BTC.

Tuy nhiên, để giảm thiểu các rủi ro tiềm năng về thuế, cả Google và Facebook đều quy định các nghĩa vụ thuế (gián thu hay trực thu) thuộc nghĩa vụ của họ (nếu có) đánh trên các khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh của họ tại Việt Nam, cùng với nghĩa vụ đăng ký, kê khai, trả thuế sẽ do người mua dịch vụ của họ tại Việt Nam chịu trách nhiệm.

Như vậy, dù Google và Facebook doanh thu hàng trăm triệu USD/năm tại Việt Nam, nhưng không thể nói các DN này trốn thuế, bởi ngay các quy định hiện hành đã cho thấy trách nhiệm nộp thuế không phải của các DN này.

Đó chính là điều dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi muốn thay đổi, với đề nghị quy định Facebook, Google khai báo, nộp thuế nhà thầu tại Việt Nam.

Theo Thông tư 134/2008/TT-BTC, khi mua dịch vụ quảng cáo, tiếp thị của DN nước ngoài, các đại lý có trách nhiệm đăng ký với cơ quan thuế để nộp thay thuế cho nhà thầu nước ngoài. 

Trong trường hợp của Facebook, nếu các đơn vị tại Việt Nam dùng thẻ quốc tế thanh toán trực tiếp cho Facebook (tại Mỹ), thì dù thu nhập phát sinh tại Việt Nam, nhưng để áp thuế là không thể.

Khảo sát của Công ty Vinalink cho thấy năm 2015, Facebook đã thu về hơn 3.000 tỷ đồng từ quảng cáo trực tuyến ở Việt Nam, còn Google là hơn 2.000 tỷ đồn

Có thể áp thuế Google, Facebook?

Khắc phục nhược điểm trên, Bộ Tài chính đề nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu yêu cầu các dịch vụ xuyên biên giới phải thanh toán qua cổng thanh toán nội địa (thông qua CTCP Thanh toán quốc gia – Trung tâm Napas của Ngân hàng Nhà nước). Mục đích là giúp cơ quan thuế kiểm soát doanh thu của các dịch vụ này làm cơ sở đề nghị tổ chức nước ngoài khấu trừ nộp thuế.

Bộ Tài chính cũng đề nghị Google và Facebook phải có văn phòng đại diện chính thức tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam, điều này trái với cam kết quốc tế, có thể ép Facebook, Google rút khỏi Việt Nam và gây ra những hậu quả nặng nề.

Theo một chuyên gia, Google hay Facebook hoạt động tại Việt Nam đều phải thuê server, đăng ký tên miền và có các đối tác, từ mối quan hệ này, ngành thuế có thể tạo áp lực và buộc họ phải kê khai nộp thuế. 

Thông tin này được xác nhận bởi một lãnh đạo Cục Phát thanh truyền hình Bộ TT&TT, theo đó, hiện Google “đã thuê hàng nghìn máy chủ tại Việt Nam”. Vị này cho biết thêm là Facebook cũng đang thuê một lượng lớn không kém máy chủ tại Việt Nam.

Tuy nhiên, giữa việc thuê máy chủ tại Việt Nam với việc Việt Nam thu được thuế phát sinh trên lãnh thổ từ hoạt động của Google, Facebook hay các hãng công nghệ khác lại là hai việc khác nhau. 

Giống như với Uber hay Grab, rắc rối đến từ tính chính danh trong thu thuế, khi DN đặt trụ sở tại nước ngoài và cung cấp những dịch vụ miễn phí, khiến người dân toàn thế giới được hưởng lợi ích. 

Nền tảng miễn phí này cho phép các hãng công nghệ tiếp cận với lượng khách hàng khổng lồ, mà không một hình thức tiếp thị truyền thống nào có thể mơ tới. Và đó mới là cơ sở để các DN công nghệ thu hút phần lớn doanh thu dịch vụ quảng cáo bán cho các tổ chức, cá nhân, DN trên toàn thế giới.

Điều đó chèn ép chính các doanh nghiệp kinh doanh quảng cáo dịch vụ của từng quốc gia, làm thất thu thuế cho chính quốc gia ấy. Thu được thuế từ các công ty công nghệ đa quốc gia, do thế, thành bài toán khó giải với mọi quốc gia, chứ không riêng Việt Nam. 

Trong đó, dường như việc phải hình thành cổng thanh toán điện tử quốc gia là vấn đề bắt buộc, cũng như việc yêu cầu các hãng công nghệ phải mở đại diện tại Việt Nam và thực hiện khai báo nộp thuế. 

Vấn đề là ở chỗ, cả việc này phải thực hiện cùng lúc, và vận hành song song, bổ trợ cho nhau. Duy trì được yêu cầu ấy lại là vấn đề quá khó thực hiện ở Việt Nam, nơi mà các cơ quan hành chính luôn chậm rãi và thiếu hiệu quả khi phối hợp với nhau. 

Ý muốn của Bộ Tài chính, do thế, là tốt, nhưng được chấp thuận đã mất nhiều thời gian, mà tổ chức phối hợp triển khai giữa nhiều bộ, thì còn mất nhiều thời gian hơn nữa. Bao giờ “quản” được thuế từ doanh thu tại Việt Nam của các hãng công nghệ đa quốc gia, thì vẫn sẽ phải chờ. 
 

Hiến Nguyễn
 

Ý kiến bạn đọc ()