Thị trường
16/12/2017 12:59 AM +07:00
07/12/2017 08:16 AM +07:00

Tour 0 đồng: Nên quản, không nên cấm

Sau vài tháng lặng sóng, tour du lịch “0 đồng” đang trở lại Việt Nam. Không ít ý kiến muốn “cấm cửa” loại hình du lịch này. Tuy nhiên, lỗi không thuộc về “tour 0 đồng”, mà là từ việc khó quản thuế từ mô hình này, khi thanh toán đều thực hiện qua thanh toán điện tử tại Trung Quốc, nhưng hàng hóa thì lại mua trên đất Việt Nam.

 

Sở Du lịch tỉnh Quảng Ninh cho biết, kể từ đầu tháng 11 tới nay, khách du lịch Trung Quốc theo “tour 0 đồng” qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái tăng mạnh, với số lượng 3.000 – 4.000 người/ngày. Những diễn biến mới nhất cho thấy, “tour 0 đồng” đang tái bùng phát tại Quảng Ninh.

Xu hướng tất yếu

“Tour 0 đồng” là loại hình kinh doanh du lịch cho đến thời điểm này chỉ “dành riêng” với du khách Trung Quốc.

Theo đó, doanh nghiệp (DN) lữ hành (tại Việt Nam) chủ động liên hệ với DN cung cấp dịch vụ du lịch (tại Trung Quốc) để “mua” lại các đoàn khách và tự tổ chức tour. 

Du khách theo “tour 0 đồng” sẽ không tốn chi phí cho các dịch vụ ăn, ở, di chuyển…, nhưng không được tự quyết định lịch trình và buộc phải ghé qua một số cửa hàng, khu vui chơi, giải trí nhất định. 

Doanh thu sẽ phát sinh từ nhu cầu mua sắm của du khách. Lợi nhuận từ loại hình du lịch này phân chia theo tỷ lệ 40 – 60, trong đó công ty lữ hành hưởng 60%, cửa hàng và khu vui chơi hưởng 40%.

Mô hình “tour 0 đồng” đã tồn tại hàng chục năm trên thế giới, các quốc gia châu Á như Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc… đến các nước Âu, Mỹ đều chấp nhận hoạt động của “tour 0 đồng”.

Báo cáo của Tổng cục Du lịch cho biết, tính chung 11 tháng năm 2017, lượng du khách quốc tế đến Việt Nam ước đạt hơn 11,6 triệu lượt (tăng 27,8% so với cùng kỳ năm 2016). Trong đó, khách Trung Quốc đạt xấp xỉ 3,6 triệu lượt (chưa tính hơn 600.000 lượt khách từ Đài Loan và Hồng Kông).

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, trong năm 2016, tỉnh Quảng Ninh thu hút hơn 700.000 lượt khách đến Hạ Long theo “tour 0 đồng”, riêng phí thăm quan và lệ phí visa, Quảng Ninh thu về khoảng 350 tỷ đồng, tổng thu đạt 900 – 1.000 tỷ đồng từ khách Trung Quốc.

Không chỉ tại Việt Nam, lượng khách Trung Quốc đến Nhật Bản và Hàn Quốc đi theo “tour 0 đồng” vẫn chiếm tỷ lệ rất lớn hàng năm. Năm 2016, Thái Lan siết quản lý “tour 0 đồng” đã khiến lượng khách Trung Quốc tới nước này sụt giảm nghiêm trọng, buộc Chính phủ Thái Lan phải nới lỏng quy định.

Chưa có bất kỳ quốc gia nào cấm mô hình này, mà chỉ cố gắng tăng cường quản lý để bảo vệ lợi ích của du khách, tạo môi trường cạnh tranh công bằng với DN trong nước.
 

Siết quản lý thế nào?

Những thông tin này cho thấy, “tour 0 đồng” là mô hình phát triển kinh doanh bình thường, có tính tất yếu của thị trường du lịch. Chưa có bất kỳ quốc gia nào cấm mô hình này, mà chỉ cố gắng tăng cường quản lý để bảo vệ lợi ích của du khách, tạo môi trường cạnh tranh công bằng với DN trong nước.

Giống như mọi ngành nghề kinh doanh, “tour 0 đồng” cũng đang bộc lộ những bất cập, tiềm ẩn nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh nếu không được quản lý.

Hai tồn tại dễ thấy nhất của “tour 0 đồng” hiện nay là chất lượng dịch vụ kém (ăn, ở, nghỉ ngơi…) và “bẫy” mua sắm. Chi phí phải trả thấp khiến du khách phải đi theo lịch trình và sự sắp đặt của công ty lữ hành. 

Dẫn đến nguy cơ các dịch vụ chăm sóc cơ bản ăn, ở như “ổ chuột”, bị ép mua sắm với giá “cắt cổ”. Tuy nhiên, những bất cập này thực tế không khó kiểm soát nếu bộ máy quản lý đủ mạnh và hoạt động hiệu quả.

“Bài toán” khó nhất hiện tại là các vấn đề liên quan đến doanh thu và thuế. Hiện nay, các cửa hàng phục vụ “tour 0 đồng” đang dùng hình thức thanh toán qua ứng dụng Wechat của Trung Quốc. Hàng hóa sau khi thanh toán sẽ được chuyển về nước, hình thành một mô hình kinh doanh khép kín của người Trung Quốc trên đất Việt Nam, khiến cơ quan thuế khó kiểm soát.

Ông Nguyễn Hữu Ban, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Tp. Hạ Long cho biết, các cửa hàng đã hoàn thành việc lắp đặt hóa đơn điện tử, tuy nhiên các cửa hàng này liên tục thay tên đổi họ chỉ sau một thời gian hoạt động rất ngắn. Vì vậy, việc kiểm soát thuế vẫn cần thêm thời gian.

Về bản chất, “tour 0 đồng” là hình thức kinh doanh du lịch giá rẻ, có lợi cho cả du khách và công ty du lịch.

Nếu không, mô hình này đã không tạo được hiệu ứng mạnh và tồn tại hàng chục năm qua. 

Tại Việt Nam, “tour 0 đồng” là một hình thức kinh doanh và pháp luật không cấm. Vì thế, theo các chuyên gia, cần chấp nhận “sống chung” với mô hình này. 

Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn khẳng định, về lâu dài, cần bổ sung vào Luật Du lịch (sửa đổi) một số nội dung để quản lý “tour 0 đồng” như: DN kinh doanh theo kiểu mua đầu khách; tổ chức dịch vụ có tính chất lừa đảo; vi phạm những quy định về thương mại, giao dịch ngoại tệ… 

Đồng thời, “Bổ sung vào Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch và có chế tài xử lý mạnh đối với những hành vi vi phạm. Bên cạnh đó là nâng cao ý thức của các DN du lịch trong việc thực hiện quy định của pháp luật, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Văn Nguyễn
 

Ý kiến bạn đọc ()