Tiền tệ
22/08/2017 08:30 AM +07:00
14/08/2017 07:21 AM +07:00

Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng

Kể từ ngày 1/10 tới đây, việc sản xuất vàng miếng sẽ do Nhà nước thực hiện. Đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo lợi ích quốc gia, các thành phần kinh tế khác không có nhu cầu và khả năng tham gia.

 

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 94/2017/NĐ-CP về 20 ngành hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại. Trong đó có quy định Nhà nước sẽ độc quyền sản xuất vàng miếng; Xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Doanh nghiệp kêu bị “trói chân”

Liên quan đến hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng, thời gian qua đã có nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc nên hay không nên “cởi trói” cho doanh nghiệp được phép sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Hiện tại, Nghị định 24/2012/NĐ-CP quy định: “Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng”. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam (VGTA), quy định này đang “trói chân” doanh nghiệp kinh doanh vàng, tạo ra cơ chế “xin – cho”.

Vì vậy, VGTA đã nhiều lần gửi văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước rà soát lại và bãi bỏ những loại giấy phép con trái với quy định của Luật Đầu tư 2014 và các quy định pháp luật khác có liên quan như: sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng…

Tỏ rõ quan điểm của mình, ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch VGTA, cho rằng quy định này trái với Luật Đầu tư 2014, trái với tinh thần Nghị quyết số 35/NĐ-CP ngày 16/5/2016 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, đó là Nhà nước bảo đảm quyền bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp, không phân biệt loại hình, thành phần kinh tế trong cơ hội tiếp cận các nguồn lực như: vốn, tài nguyên, đất đai… và đầu tư kinh doanh.

Đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng nhằm ổn định thị trường và cũng là các hoạt động độc quyền của Ngân hàng Nhà nước nhằm can thiệp bình ổn thị trường vàng, thực hiện điều hành quản lý ngoại hối.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia ngân hàng, đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo hiệu quả quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng nhằm ổn định thị trường và cũng là các hoạt động độc quyền của Ngân hàng Nhà nước nhằm can thiệp bình ổn thị trường vàng, thực hiện điều hành quản lý ngoại hối (sản xuất vàng miếng, vàng nguyên liệu…) nên không coi là hoạt động đầu tư kinh doanh.

Do đó, hiện nay, tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép và được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép.

DN “hết cửa” sản xuất vàng miếng

Nghị định 94 về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại quy định: Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Theo đó, Nhà nước độc quyền sản xuất hoặc hoặc chỉ định cho tổ chức, cá nhân thực hiện. Việc chỉ định phải do Thủ trưởng cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định bằng văn bản.

Nghị định nêu rõ, chỉ thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà Nhà nước cần phải độc quyền, liên quan đến quốc phòng, an ninh, đảm bảo lợi ích quốc gia hoặc các thành phần kinh tế khác không có nhu cầu và khả năng tham gia.

Cơ quan nhà nước có quyền thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại thông qua hình thức trực tiếp thực hiện hoặc chỉ định cho tổ chức, cá nhân thực hiện. Việc chỉ định phải do Thủ trưởng cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định bằng văn bản.

Ngoài ra, Nghị định quy định hoạt động thương mại độc quyền Nhà nước phải được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan quản lý Nhà nước theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền các cấp không được quy định hoạt động, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước.

Như vậy, có thể nói, Ngân hàng Nhà nước không được phép cấp phép cho các doanh nghiệp sản xuất vàng miếng như trước đây, mà chỉ giám sát hoạt động này.

Đánh giá về vấn đề này, các chuyên gia ngân hàng cho rằng quy định này đã góp phần tăng cường môi trường cạnh tranh lành mạnh khi minh bạch được phạm vi độc quyền Nhà nước cũng như các quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có liên quan. Qua đó tạo sự yên tâm tin tưởng và khả năng giám sát của các thành phần kinh tế khác về sự can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế thông qua luật pháp.

Huyền Anh

Ý kiến bạn đọc ()